Thứ 6, 6/11/2026 18:2 (GMT+7)

TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO TRONG KỶ NGUYÊN SỐ – GÓC NHÌN TỪ TRÁCH NHIỆM VÀ ĐẠO ĐỨC CỦA HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN II

Tôn sư trọng đạo là truyền thống đạo đức có vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam. Việc giữ gìn và phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo không chỉ là sự tiếp nối những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc mà còn góp phần hình thành nhân cách, đạo đức, lối sống và bản lĩnh của người học viên Công an nhân dân. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, truyền thống ấy càng cần được nhận thức và thực hiện bằng những hành động thiết thực, phù hợp với môi trường giáo dục hiện đại. Đối với học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II, kính trọng thầy cô không chỉ thể hiện qua lời nói, thái độ ứng xử mà còn phải được cụ thể hóa bằng ý thức tự giác học tập, tinh thần trách nhiệm, văn hóa ứng xử trên không gian mạng và quyết tâm tu dưỡng, rèn luyện để trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân vừa hồng, vừa chuyên.

1. Tôn sư trọng đạo - truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn đề cao vai trò của người thầy và coi trọng đạo lý học tập, giáo dục con người. Truyền thống “tôn sư trọng đạo” đã trở thành một giá trị văn hóa, đạo đức bền vững, thể hiện sự kính trọng, biết ơn đối với những người làm công tác giáo dục, truyền đạt tri thức, bồi dưỡng nhân cách và định hướng con người hướng đến những giá trị chân - thiện - mỹ.

Đồng chí Thiếu tướng, TS Nguyễn Văn Quốc - Hiệu Trưởng trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II trao Bằng tốt nghiệp cho học viên Khoá K30S

“Tôn sư” là tôn trọng, kính yêu người thầy; “trọng đạo” là coi trọng đạo lý, tri thức, lẽ sống và những giá trị tốt đẹp mà người thầy truyền dạy. Hai nội dung này có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung cho nhau. Kính trọng người thầy không đơn thuần là thái độ đối với một cá nhân mà sâu xa hơn là sự trân trọng tri thức, đạo lý, nghề nghiệp và những giá trị nhân văn mà người thầy đại diện. Trong kho tàng ca dao, tục ngữ Việt Nam, đạo lý ấy hiện lên mộc mạc mà thấm thía. Ông cha ta dạy “Không thầy đố mày làm nên”, “Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”, hay “Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy”. Những lời dạy giản dị ấy cho thấy từ xa xưa, người Việt đã đặt người thầy ở vị trí trang trọng trong đời sống tinh thần của mình.

Kế thừa truyền thống của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục và đội ngũ nhà giáo. Người luôn đề cao vai trò của đội ngũ nhà giáo trong sự nghiệp xây dựng con người mới. Người từng khẳng định: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Tư tưởng ấy thể hiện tầm nhìn chiến lược về giáo dục, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của người thầy trong việc đào tạo, bồi dưỡng thế hệ tương lai của đất nước.

Đối với lực lượng Công an nhân dân, công tác giáo dục, đào tạo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi sản phẩm của quá trình đào tạo không chỉ là những con người có kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ mà còn phải là những cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm và tinh thần tận tụy phục vụ Nhân dân. Người thầy trong các trường Công an nhân dân không chỉ truyền thụ kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ mà còn góp phần hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp tư duy, hun đúc lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần tận tụy phục vụ Nhân dân cho mỗi học viên. Mỗi bài giảng, mỗi giờ thực hành, mỗi lời nhắc nhở của thầy cô là một viên gạch xây đắp nên người chiến sĩ Công an nhân dân trong tương lai vừa “hồng”, vừa “chuyên”.

Vì vậy, đối với học viên các trường Công an nhân dân nói chung và học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II nói riêng, tôn sư trọng đạo không chỉ là một chuẩn mực đạo đức trong quan hệ thầy trò mà còn là biểu hiện của ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và phẩm chất văn hóa của người chiến sĩ Công an nhân dân tương lai.

2. Tôn sư trọng đạo trong kỷ nguyên số – những giá trị truyền thống và yêu cầu mới

Kỷ nguyên số với sự phát triển mạnh mẽ của Internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số và các nền tảng học tập trực tuyến đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Hoạt động dạy và học ngày càng được mở rộng về không gian, thời gian, phương thức tiếp cận tri thức; mối quan hệ giữa giáo viên và học viên cũng có những thay đổi nhất định. Nếu trước đây, sự kính trọng thầy cô chủ yếu được thể hiện trong môi trường lớp học, qua lời chào hỏi, thái độ lễ phép, tinh thần học tập và việc chấp hành nội quy thì ngày nay, những biểu hiện ấy còn được mở rộng trên không gian mạng, trong các buổi học tập trực tuyến và quá trình sử dụng các công cụ công nghệ phục vụ học tập. Bên cạnh đó, Trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh mẽ, các thế lực thù địch, phản động thường xuyên lợi dụng để xuyên tạc, hạ thấp vai trò của giáo dục cách mạng, phủ nhận những giá trị đạo đức truyền thống, thổi phồng những hiện tượng tiêu cực cá biệt nhằm bôi nhọ hình ảnh đội ngũ nhà giáo.

Điều đó đặt ra yêu cầu phải nhận thức đầy đủ hơn về nội hàm của truyền thống tôn sư trọng đạo trong điều kiện mới.

Thứ nhất, tôn sư trọng đạo phải được thể hiện bằng văn hóa ứng xử cả trong đời sống thực và trên không gian mạng.

Trong môi trường số, một lời bình luận thiếu chuẩn mực, một hành vi chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, một hình ảnh hoặc đoạn video bị sử dụng sai mục đích đều có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của cá nhân, tập thể và môi trường giáo dục. Đối với học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II, sự kính trọng thầy cô phải được thể hiện nhất quán trong mọi hoàn cảnh. Không chỉ lễ phép khi gặp trực tiếp, học viên còn phải có thái độ đúng mực khi trao đổi qua thư điện tử, nhóm học tập, nền tảng trực tuyến; không sử dụng ngôn từ xúc phạm, thiếu văn hóa; không bình luận, chia sẻ những thông tin mang tính xuyên tạc, suy diễn hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh, uy tín của thầy cô và Nhà trường.

Thứ hai, tôn sư trọng đạo phải gắn với thái độ học tập trung thực, chủ động và có trách nhiệm.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và các công cụ hỗ trợ học tập đem đến nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, nhưng cũng đặt ra nguy cơ lạm dụng công nghệ, sao chép nội dung, gian lận trong kiểm tra, đánh giá và suy giảm năng lực tư duy độc lập. Nếu người học chỉ dựa vào công nghệ để hoàn thành nhiệm vụ mà không tự nghiên cứu, không kiểm chứng thông tin, không hình thành tư duy phản biện thì quá trình học tập sẽ mất đi ý nghĩa thực chất. Tôn trọng người thầy trong kỷ nguyên số trước hết là tôn trọng tri thức và sự lao động trí tuệ. Học viên cần sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo như một công cụ hỗ trợ, không thay thế quá trình tự học, tự nghiên cứu; trung thực trong học tập, nghiêm túc thực hiện quy định về kiểm tra, đánh giá và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

Thứ ba, tôn sư trọng đạo phải được thể hiện bằng tinh thần cầu thị, biết lắng nghe và tiếp thu những ý kiến góp ý.

Trong môi trường giáo dục hiện đại, người học có quyền chủ động trao đổi, thảo luận, phản biện khoa học và bày tỏ quan điểm cá nhân. Tuy nhiên, sự chủ động ấy phải được đặt trên nền tảng của tri thức, thái độ tôn trọng, tinh thần xây dựng và văn hóa đối thoại. Học viên cần phân biệt rõ giữa phản biện khoa học với tranh luận thiếu thiện chí; giữa việc bảo vệ quan điểm cá nhân với thái độ cố chấp, thiếu tôn trọng người khác. Biết lắng nghe, tiếp thu những điều đúng đắn, dũng cảm nhìn nhận hạn chế và sửa chữa khuyết điểm chính là biểu hiện của sự trưởng thành về nhận thức và nhân cách.

Như vậy, kỷ nguyên số không làm mất đi giá trị của truyền thống tôn sư trọng đạo mà trái lại, đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với việc thực hành truyền thống ấy. Công nghệ có thể thay đổi phương thức truyền đạt tri thức, nhưng không thể thay thế vai trò giáo dục nhân cách, trách nhiệm và tình cảm của người thầy; cũng không thể thay thế ý thức tự giác, lòng biết ơn và sự nỗ lực vươn lên của người học.

3. Trách nhiệm của học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II trong giữ gìn và phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo

Là những người đang học tập, rèn luyện trong môi trường giáo dục Công an nhân dân, mỗi học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II cần nhận thức sâu sắc rằng: được học tập, giáo dục và rèn luyện dưới sự hướng dẫn của đội ngũ cán bộ, giảng viên Nhà trường vừa là niềm vinh dự, tự hào, vừa là trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, Nhà trường và Ngành Công an.

Để truyền thống tôn sư trọng đạo thực sự trở thành giá trị đạo đức được thể hiện trong nhận thức và hành động, mỗi học viên cần thể hiện trách nhiệm bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, gắn với nhiệm vụ học tập, rèn luyện hằng ngày. Cụ thể như sau:

Một là, nâng cao nhận thức, xây dựng tình cảm kính trọng, biết ơn và trân trọng công lao của thầy cô giáo.

Mỗi học viên cần nhận thức rằng phía sau mỗi bài giảng là quá trình chuẩn bị công phu, sự nghiên cứu, tìm tòi, tích lũy kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn của người thầy. Để truyền đạt một nội dung nghiệp vụ, pháp luật hay lý luận chính trị, giảng viên không chỉ cần có trình độ chuyên môn mà còn phải thường xuyên cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy, nghiên cứu thực tiễn và dành nhiều tâm huyết cho công tác giáo dục. Vì vậy, sự kính trọng thầy cô cần xuất phát từ nhận thức đúng đắn về vai trò, trách nhiệm và những đóng góp của đội ngũ nhà giáo; không phải là tình cảm mang tính hình thức, nhất thời mà phải trở thành ý thức tự giác, thường xuyên trong mỗi học viên.

Mỗi lời chúc mừng nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 sẽ càng có ý nghĩa khi được thể hiện bằng thái độ học tập nghiêm túc, sự tiến bộ trong nhận thức, sự trưởng thành trong nhân cách và những kết quả cụ thể trong học tập, rèn luyện.

Hai là, cụ thể hóa lòng biết ơn thầy cô bằng tinh thần tự giác, chủ động và trách nhiệm trong học tập, rèn luyện.

Đối với học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II, học tập không chỉ để tích lũy kiến thức mà còn là quá trình chuẩn bị những hành trang cần thiết để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tương lai. Do đó, mỗi học viên cần xác định đúng động cơ, thái độ học tập; chủ động nghiên cứu tài liệu, tích cực tham gia thảo luận, thực hành, thực tập; không ngừng nâng cao trình độ lý luận chính trị, pháp luật, kiến thức nghiệp vụ, ngoại ngữ, tin học và năng lực ứng dụng công nghệ số. Đặc biệt, cần khắc phục những biểu hiện học tập đối phó, thiếu trung thực, ngại khó, ngại nghiên cứu, trông chờ, ỷ lại vào giảng viên hoặc phụ thuộc quá mức vào các công cụ trí tuệ nhân tạo. Mỗi học viên phải lấy kết quả học tập thực chất, năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn và sự tiến bộ của bản thân làm thước đo cho tinh thần trách nhiệm.

Một học viên có ý thức tôn sư trọng đạo không chỉ là người biết kính trọng thầy cô mà còn phải là người biết biến những kiến thức, kinh nghiệm được truyền đạt thành năng lực hành động, thành động lực phấn đấu và hoàn thiện bản thân.

Ba là, xây dựng văn hóa ứng xử chuẩn mực, nhất là trong môi trường số và trên không gian mạng.

Trong điều kiện hiện nay, không gian mạng đã trở thành một bộ phận quan trọng của đời sống xã hội. Mỗi học viên cần ý thức rằng mọi hành vi, lời nói, bình luận, hình ảnh được đăng tải, chia sẻ trên mạng xã hội đều có thể tác động đến hình ảnh cá nhân, tập thể và môi trường giáo dục của Nhà trường. Do đó, cần sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, có trách nhiệm; thận trọng trong tiếp nhận và chia sẻ thông tin; không đăng tải, phát tán những nội dung sai sự thật, thiếu kiểm chứng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác; không lợi dụng không gian mạng để bày tỏ thái độ thiếu chuẩn mực đối với thầy cô, cán bộ quản lý, đồng chí, đồng đội.

Bên cạnh đó, học viên cần nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật, của Bộ Công an và Nhà trường về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ bí mật công tác, bảo đảm an toàn thông tin và sử dụng mạng xã hội. Đặc biệt, phải tuyệt đối không tự ý chia sẻ tài liệu, hình ảnh, video, thông tin nội bộ thuộc phạm vi quản lý của Nhà trường hoặc thông tin nghiệp vụ khi chưa được phép. Đối với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập, cần có thái độ chủ động, tỉnh táo và trách nhiệm; biết khai thác công nghệ để mở rộng tri thức, hỗ trợ nghiên cứu nhưng không sao chép, gian lận, xuyên tạc thông tin hoặc đánh mất tính độc lập trong tư duy.

Mỗi học viên cần hiểu rằng: văn hóa ứng xử trên không gian mạng chính là một phương diện phản ánh đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật và bản lĩnh của người học viên Công an nhân dân.

Bốn là, biến sự kính trọng thầy cô thành ý thức tự giác chấp hành kỷ luật, điều lệnh và xây dựng môi trường giáo dục văn hóa.

Trong môi trường đào tạo Công an nhân dân, kỷ luật và điều lệnh không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là phương tiện giáo dục, rèn luyện phẩm chất, tác phong của người chiến sĩ Công an cách mạng. Vì vậy, học viên cần nghiêm túc chấp hành nội quy, quy chế học tập, rèn luyện; thực hiện đúng lễ tiết, tác phong, quy định về xưng hô, giao tiếp, ứng xử với cán bộ, giảng viên và đồng chí, đồng đội. Trong giờ học, cần giữ thái độ nghiêm túc, tập trung lắng nghe, tích cực trao đổi; không có hành vi thiếu tôn trọng, gây mất trật tự hoặc làm ảnh hưởng đến hoạt động giảng dạy.

Đồng thời, mỗi học viên cần xây dựng tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ; có thái độ chân thành, trung thực, khiêm tốn; biết nhận lỗi, sửa lỗi và chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân.

Tôn sư trọng đạo không thể tồn tại song song với lối sống tùy tiện, vô kỷ luật, thiếu trung thực hoặc thái độ thờ ơ trước những hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức. Vì vậy, mỗi học viên cần tự giác điều chỉnh hành vi, xây dựng lối sống lành mạnh, góp phần tạo dựng môi trường giáo dục chính quy, kỷ cương, nhân văn và giàu tính sư phạm.

Năm là, tích cực tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị và tinh thần phục vụ Nhân dân.

Mục tiêu cuối cùng của giáo dục trong các trường Công an nhân dân không chỉ là trang bị kiến thức mà còn góp phần hình thành những cán bộ Công an có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt, có tinh thần trách nhiệm và tận tụy phục vụ Nhân dân. Vì vậy, học viên cần gắn việc phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo với học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân; tích cực tu dưỡng theo các chuẩn mực đạo đức cách mạng, xây dựng phong cách người Công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì Nhân dân phục vụ. Mỗi học viên phải không ngừng rèn luyện tính cần cù, trung thực, khiêm tốn, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, vô cảm, thiếu trách nhiệm và các hành vi vi phạm pháp luật, kỷ luật của Ngành. Đặc biệt, cần hiểu rằng sự trưởng thành của người học viên không chỉ được đánh giá qua điểm số, thành tích học tập hay kết quả rèn luyện trong Nhà trường mà còn phải được thể hiện qua thái độ đối với công việc, cách ứng xử với đồng chí, đồng đội và tinh thần trách nhiệm đối với Nhân dân.

4. Lời kết

Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 hằng năm là dịp để mỗi chúng ta cùng hướng về những người đã và đang tận tâm cống hiến cho sự nghiệp trồng người; là dịp để mỗi học viên nhìn lại quá trình học tập, rèn luyện của bản thân, nhận thức sâu sắc hơn về công lao, trách nhiệm và những hy sinh thầm lặng của đội ngũ nhà giáo. Trong kỷ nguyên số, tri thức có thể được tìm kiếm chỉ bằng một thao tác, công nghệ có thể hỗ trợ con người tiếp cận những phương pháp học tập mới, nhưng không có công nghệ nào có thể thay thế hoàn toàn sự tận tâm, trách nhiệm và giá trị giáo dục nhân cách của người thầy. Cũng không có lời tri ân nào ý nghĩa hơn sự trưởng thành thực chất của người học trò.

Đối với học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II, phát huy truyền thống tôn sư trọng đạo không phải là những lời nói hay khẩu hiệu mang tính thời điểm, mà phải được thể hiện thường xuyên trong từng suy nghĩ, lời nói và hành động; từ thái độ kính trọng thầy cô, tinh thần tự giác học tập, ý thức chấp hành kỷ luật đến văn hóa ứng xử trên không gian mạng và quyết tâm tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất người chiến sĩ Công an nhân dân. Mỗi học viên hãy biến tinh thần ấy thành động lực phấn đấu, biến sự kính trọng thành hành động cụ thể, biến những bài học của thầy cô thành hành trang trên con đường phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân./.

Tuấn Anh - K.LLCT&KHXHNV