BỐI CẢNH MỚI VÀ YÊU CẦU ĐẶT RA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐẢNG VIÊN TRONG HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN II
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh kỷ nguyên mới, tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp; sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và không gian mạng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với nhiệm vụ xây dựng Đảng và xây dựng lực lượng Công an nhân dân (CAND). Điều đó đòi hỏi đội ngũ cán bộ CAND không chỉ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ mà còn phải có tư duy đổi mới, năng lực thích ứng và tinh thần trách nhiệm cao. Trước yêu cầu đó, công tác phát triển đảng viên trong học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bổ sung lực lượng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, đồng thời giáo dục lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng động cơ phấn đấu đúng đắn và ý thức tự giác học tập, rèn luyện cho học viên. Việc phát hiện, bồi dưỡng, kết nạp những học viên ưu tú vào Đảng còn góp phần hình thành các hạt nhân chính trị có khả năng nêu gương, tập hợp quần chúng, lan tỏa những giá trị tốt đẹp và tạo nguồn cán bộ chất lượng cho lực lượng CAND.
Tuy nhiên, trước những biến đổi của môi trường xã hội, tác động đa chiều của không gian mạng và yêu cầu ngày càng cao trong xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, công tác phát triển đảng viên trong học viên cần tiếp tục được đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả. Vì vậy, nhận diện đầy đủ bối cảnh mới và những yêu cầu đặt ra đối với công tác phát triển đảng viên trong học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II là cơ sở quan trọng để đề xuất các chủ trương, giải pháp phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng và đào tạo đội ngũ cán bộ CAND đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
2. Bối cảnh mới
Trong giai đoạn hiện nay, công tác phát triển đảng viên trong học viên Trường diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Những yếu tố này vừa tạo ra thời cơ, thuận lợi, vừa đặt ra không ít những khó khăn, thách thức đối với công tác phát triển đảng viên của Đảng nói chung cũng như phát huy vai trò của học viên Trường Cao đẳng CSND II trong thực hiện nhiệm vụ của Đảng nói riêng.
- Về thuận lợi
Bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước hiện nay xuất hiện nhiều thuận lợi, thời cơ mới, tác động tích cực đến tư tưởng, nhận thức chính trị của cán bộ, chiến sĩ Công an, trong đó có học viên Nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác phát triển đảng viên của Nhà trường nói chung và công tác phát triển đảng viên của học viên riêng.
Sau 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, chính trị, kinh tế, xã hội, đối ngoại của đất nước tiếp tục ổn định, phát triển; trình độ dân trí, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng cao; tiềm lực quốc phòng, an ninh được củng cố, tăng cường. Công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, cùng những quyết sách lớn mang tính cách mạng về xây dựng, thi hành pháp luật, hội nhập quốc tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia sẽ tạo thế, dựng lực, mở ra vận hội mới cho đất nước, tăng thêm nguồn lực cho công tác bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng CAND. Việc triển khai tổ chức bộ máy mới, cùng các nhiệm vụ mới tiếp nhận và mô hình Công an địa phương 02 cấp đã chứng minh hiệu quả, kết quả các mặt công tác thực hiện bởi mô hình mới tốt hơn mô hình cũ, tiếp tục tạo thuận lợi trong chuyển đổi phương thức làm việc, nâng cao hiệu suất công tác. Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng CAND ngày càng lớn mạnh, đúc rút được nhiều bài học, kinh nghiệm quý báu để vận dụng tiếp tục đổi mới các mặt công tác công an ngày càng hiệu quả hơn. Đây là những cơ sở thực tiễn sinh động góp phần củng cố niềm tin, tạo “chất liệu” quan trọng để học viên nghiên cứu, học tập và tham gia đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách thuyết phục, hiệu quả.
Bên cạnh đó, nhiều chủ trương lớn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, hội nhập quốc tế… đang mở ra không gian, phương thức mới cho công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để học viên tiếp cận đa dạng nguồn thông tin chính thống, nâng cao nhận thức lý luận, đồng thời rèn luyện kỹ năng sử dụng công nghệ, tham gia đấu tranh trên không gian mạng - một “mặt trận” ngày càng quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
Mặt khác, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường; việc đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy lý luận chính trị; cùng với môi trường giáo dục chính quy, kỷ luật, giàu tính định hướng đã tạo nền tảng thuận lợi để học viên hình thành bản lĩnh chính trị, tư duy lý luận và ý thức trách nhiệm trong tham gia bảo Đảng. Những thuận lợi đó không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin mà còn tạo động lực, điều kiện để học viên chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động học tập, nghiên cứu, tuyên truyền và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, qua đó khẳng định vai trò, trách nhiệm của mình trong bảo vệ Đảng trong tình hình mới.
- Những khó khăn, thách thức
+ Tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó dự báo
Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực đang có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó dự báo, tạo ra nhiều khó khăn, thách thức đối với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; xung đột cục bộ, bất ổn chính trị, khủng bố, an ninh mạng và các thách thức an ninh phi truyền thống có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý, các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “tôn giáo”, “dân tộc” tiếp tục bị lợi dụng như công cụ để can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia. Những yếu tố này không chỉ tác động đến môi trường an ninh, phát triển của Việt Nam mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tư tưởng xã hội, tiềm ẩn nguy cơ gây dao động về nhận thức chính trị trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng của Việt Nam, đẩy mạnh thực hiện chiến lược “Diễn biến hòa bình” với âm mưu, phương thức, thủ đoạn hết sức thâm độc, nguy hiểm. Trọng tâm chống phá của chúng là phủ nhận, xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như giá trị khoa học, thời đại, cách mạng, nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chống phá, xuyên tạc quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trên tất cả lĩnh vực, đặc biệt xoáy sâu vào những vấn đề nhạy cảm, như dân tộc, tôn giáo, nhân quyền, biển, đảo; lợi dụng hạn chế, yếu kém trong quản lý xã hội, sơ hở, thiếu sót trong quản lý, điều hành đất nước hoặc những vấn đề bức xúc, khiếu kiện kéo dài chưa được giải quyết để lôi kéo, kích động người dân tham gia các hoạt động biểu tình, gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội... Bên cạnh đó, hoạt động tình báo, gián điệp nhằm vào Việt Nam và diễn ra tại Việt Nam có chiều hướng gia tăng, hết sức phức tạp. Các tổ chức phản động lưu vong, phần tử cơ hội chính trị và trung tâm phá hoại tư tưởng nước ngoài tiếp tục triệt để lợi dụng việc triển khai các chủ trương, quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước về tinh gọn tổ chức bộ máy, sửa đổi Hiến pháp, hoàn thiện thể chế… để tiến hành các hoạt động chống phá. Những yếu tố trên đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đồng thời tạo ra nhiều thách thức trực tiếp đối với công tác phát triển đảng viên trong tình hình mới.
+ Sự bùng nổ của không gian mạng và truyền thông số làm thay đổi phương thức đấu tranh tư tưởng
Sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã làm thay đổi sâu sắc phương thức tiến hành đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, đồng thời đặt ra nhiều khó khăn, thách thức mới đối với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng thành tựu của khoa học -công nghệ, đặc biệt là không gian mạng và các nền tảng truyền thông số, để đẩy mạnh hoạt động chống phá với phương thức ngày càng đa dạng, tinh vi và khó nhận diện. Chúng tăng cường thực hiện nhiều chiêu thức khác nhau, như xuất bản tài liệu, ấn phẩm sách báo, tạp chí, tập san, tờ rơi...; thành lập trang web, blog, các kênh phát thanh truyền hình có chương trình tiếng Việt; tổ chức hội thảo, tọa đàm, hội thi... thậm chí núp bóng danh nghĩa yêu nước, bảo vệ dân chủ, nhân quyền, vì dân tộc, vì đất nước, thúc đẩy hình thành các hội, nhóm, tổ chức chống phá Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, lợi dụng quá trình “chuyển đổi số”, các thế lực thù địch đã số hóa các dữ liệu không có thật, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ Đảng, lãnh đạo Đảng và Nhà nước...; thiết lập cơ sở dữ liệu, sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), internet kết nối vạn vật, dữ liệu lớn (Big Data)... để tạo ra các dữ liệu, tài liệu giả theo kiểu “có giá trị như thật”, “minh chứng lịch sử”, “nguồn gốc của mọi nguồn gốc”, “tài liệu mật”... nhằm chống Đảng và Nhà nước ta.
Cùng với đó, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số ngày càng trở thành kênh tiếp nhận và trao đổi thông tin chủ yếu của người dân, đặc biệt là thanh niên, trong đó có học viên Nhà trường. Không gian mạng vừa là môi trường tích cực để lan tỏa thông tin chính thống, vừa là “địa bàn” trọng điểm để các thế lực thù địch phát tán thông tin sai lệch, tin giả, quan điểm cực đoan. Với đặc điểm lan truyền nhanh, phạm vi rộng, khó kiểm soát và có khả năng ẩn danh cao, các thông tin xuyên tạc có thể tạo hiệu ứng tâm lý xã hội lớn trong thời gian ngắn. Đối với học viên Nhà trường, việc thường xuyên tiếp cận môi trường mạng đa chiều đặt ra yêu cầu cao về khả năng “tự miễn dịch” trước thông tin xấu độc. Nếu thiếu kỹ năng phân tích, chọn lọc và kiểm chứng thông tin, rất dễ bị tác động về mặt nhận thức, thậm chí bị lôi kéo tham gia chia sẻ nội dung không phù hợp, ảnh hưởng đến uy tín của Nhà trường cũng như lực lượng CAND.
+ Tác động của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đến hệ giá trị, lối sống
Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Bên cạnh những tác động tích cực, kinh tế thị trường có xu hướng vận động tự phát dưới sự tác động của các quy luật thị trường nên dễ nảy sinh những hiện tượng tiêu cực tác động đến công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng: Dưới tác động của kinh tế thị trường dễ gia tăng sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội; dễ nảy sinh tham nhũng, tội phạm, kích thích lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân. Bên cạnh đó, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, chạy theo danh lợi, tiền tài. Sự phân hóa này nếu không được phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời sẽ đưa đến những hệ lụy xấu, tạo kẻ hở cho các thế lực thù địch lợi dụng làm phân hóa chính trị, tư tưởng. Những tác động này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ giá trị, lý tưởng sống của một bộ phận thanh niên, trong đó có học viên Nhà trường, nếu thiếu sự định hướng đúng đắn và kịp thời. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường giáo dục, rèn luyện bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, lý tưởng cách mạng, xây dựng hệ giá trị đúng đắn cho học viên.
+ Yêu cầu xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại gắn với vận hành tổ chức bộ máy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả
Trong thời gian tới, Đảng ủy Công an Trung ương tiếp tục thực hiện quyết liệt, tạo chuyển biến rõ nét, thực chất, hiệu quả Nghị quyết số 12-NQ/TW, ngày 16/03/2022 của Bộ Chính trị, 28 đề án thành phần về xây dựng, phát triển các hệ lực lượng nghiệp vụ và các Đề án xây dựng lực lượng Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó chủ trương: triển khai hiệu quả quy hoạch phát triển nhân lực, khung danh mục vị trí việc làm và quy hoạch đào tạo cán bộ CAND đến năm 2030; xây dựng, củng cố, tăng cường lực lượng Công an cấp xã, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở vững mạnh toàn diện, rộng khắp trên các vùng, miền. Vận hành hiệu quả, phân công rành mạch, phân cấp cụ thể, rõ trách nhiệm và phát huy hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn tổ chức bộ máy Công an 03 cấp bảo đảm đồng bộ, xuyên suốt theo phương châm “Bộ tinh, tỉnh toàn diện, xã vững mạnh, bám cơ sở”. Phấn đấu đưa năng suất, chất lượng công tác công an tăng cấp theo cấp số nhân, tiếp tục tạo ra những kỳ tích, dấu ấn nổi bật.
Yêu cầu xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng đang đặt ra những tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Theo đó, Đảng ta xác định: Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; bảo đảm chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cao, làm nòng cốt trong sự nghiệp quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng vững mạnh, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới. Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý, điều hành tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc [1]
Những chủ trương trên đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ, chiến sĩ tương lai, trong đó sự kiên định về chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân là tiêu chuẩn tiên quyết. Điều này được cụ thể hóa thông qua các phong trào thi đua trong toàn lực lượng CAND, tiêu biểu là phong trào “Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”, với 21 nội hàm cụ thể, tập trung vào việc nâng cao bản lĩnh, trách nhiệm, tác phong công tác chuyên nghiệp và lấy sự tin yêu của Nhân dân làm thước đo hiệu quả, từ đó góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và tác phong công tác của mỗi cán bộ, chiến sĩ.
+ Yêu cầu đặt ra đối với các Đảng bộ, chi bộ trực thuộc Đảng bộ Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II
Trong thời gian tới, trước yêu cầu xây dựng lực lượng CAND “trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” và yêu cầu đào tạo nguồn cán bộ đáp ứng nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới, các đảng bộ, chi bộ trực thuộc Đảng bộ Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II cần xác định công tác phát triển đảng viên trong học viên là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên. Từ thực tiễn đó, có thể đặt ra một số yêu cầu chủ yếu sau:
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy và chi bộ: Trước hết, các đảng bộ, chi bộ phải nhận thức đúng vị trí, ý nghĩa của công tác phát triển đảng viên trong học viên, xem đây không chỉ là nhiệm vụ về tổ chức mà còn là nhiệm vụ trực tiếp góp phần xây dựng nguồn cán bộ CAND tương lai. Cấp ủy, bí thư chi bộ cần trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra và chịu trách nhiệm về chất lượng công tác tạo nguồn, bồi dưỡng, giới thiệu quần chúng ưu tú. Khắc phục tư tưởng xem đây là nhiệm vụ riêng của Phòng Chính trị hoặc Đoàn Thanh niên.
Chủ động tạo nguồn, phát hiện nhân tố ưu tú ngay từ đầu: Các chi bộ cần chuyển từ tư duy “có nguồn mới bồi dưỡng” sang “chủ động tạo nguồn và tạo môi trường để nguồn trưởng thành”. Cần phát hiện học viên có triển vọng ngay từ đầu khóa, thông qua: Kết quả học tập; Ý thức rèn luyện; Bản lĩnh chính trị; Phẩm chất đạo đức; Ý thức tổ chức kỷ luật; Hoạt động Đoàn và phong trào; Uy tín trong tập thể; Khả năng nhận và hoàn thành nhiệm vụ; Tinh thần trách nhiệm, cống hiến. Đặc biệt, không nên chỉ lựa chọn những học viên có thành tích nổi bật mà cần quan tâm đến những nhân tố có ý chí phấn đấu và triển vọng trưởng thành lâu dài.
Đổi mới phương thức đánh giá quần chúng ưu tú: Đánh giá nguồn phát triển Đảng phải bảo đảm toàn diện, khách quan, liên tục và thực chất. Không nên chỉ đánh giá tại một thời điểm mà phải theo dõi cả quá trình: Nhận thức → hành động → kết quả → sự tiến bộ → khả năng vượt qua thử thách. Cần coi trọng việc học viên nói gì, làm gì và ứng xử như thế nào khi được giao nhiệm vụ, nhất là trong những hoàn cảnh khó khăn, áp lực hoặc có yêu cầu cao.
Gắn tạo nguồn với giao nhiệm vụ và thử thách trong thực tiễn: Các chi bộ cần phối hợp với Phòng Quản lý học viên, các khoa và Đoàn Thanh niên tạo điều kiện để quần chúng ưu tú được giao việc, rèn luyện và thử thách. Có thể thông qua hoạt động: Cán bộ lớp, cán bộ Đoàn; Nghiên cứu khoa học; Hoạt động tình nguyện; Hoạt động hướng về cơ sở; Thực tế, thực tập; Các phong trào thi đua; Những nhiệm vụ khó, nhiệm vụ đột xuất. Qua thực tiễn mới có thể đánh giá chính xác bản lĩnh, trách nhiệm, năng lực, ý chí và uy tín của người được tạo nguồn.
Chú trọng giáo dục động cơ phấn đấu vào Đảng: Đây là yêu cầu có tính quyết định đến chất lượng đảng viên sau này. Các chi bộ cần giúp học viên nhận thức sâu sắc rằng: Vào Đảng là để phấn đấu, cống hiến và phục vụ Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; không phải là mục tiêu để tìm kiếm lợi ích cá nhân. Do đó, phải thường xuyên giáo dục lý tưởng cách mạng, tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền thống của Đảng, truyền thống CAND và trách nhiệm của người chiến sĩ Công an.
Gắn phát triển đảng viên với xây dựng nguồn cán bộ CAND: Các đảng bộ, chi bộ cần nhìn nhận công tác phát triển đảng viên từ tầm nhìn dài hạn. Mỗi học viên được kết nạp hôm nay chính là một trong những nguồn cán bộ CAND trong tương lai. Vì vậy, quá trình phát triển Đảng phải đồng thời góp phần hình thành những phẩm chất cần thiết của người cán bộ: Bản lĩnh chính trị – đạo đức cách mạng – năng lực nghiệp vụ – kỷ luật – tư duy đổi mới – năng lực số – tinh thần phục vụ Nhân dân. Quan tâm xây dựng “hạt nhân chính trị” trong học viên: Các chi bộ cần lựa chọn và bồi dưỡng những học viên ưu tú trở thành hạt nhân tích cực trong tập thể. Không chỉ giỏi chuyên môn, học viên nguồn còn phải: Gương mẫu; Có uy tín; Có tinh thần trách nhiệm; Biết đoàn kết tập thể; Có khả năng thuyết phục, vận động quần chúng; Sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó; Có khả năng lan tỏa những giá trị tích cực. Qua đó tạo môi trường để một người tích cực có thể lan tỏa sự tích cực đến nhiều người khác.
Chủ động trước tác động của môi trường số: Trong kỷ nguyên mới, các đảng bộ, chi bộ cần quan tâm hơn đến giáo dục chính trị, tư tưởng trên không gian mạng. Cần giúp học viên có khả năng: Nhận diện thông tin xấu, độc, sai lệch; Có tư duy phản biện; Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm; Giữ gìn hình ảnh người học viên CAND; Bảo vệ bí mật, dữ liệu và thông tin; Chủ động ứng dụng công nghệ vào học tập, nghiên cứu và công tác. Đây cần được xem là một nội dung của rèn luyện bản lĩnh chính trị trong điều kiện mới.
Tăng cường phối hợp giữa các lực lượng: Công tác phát triển đảng viên phải tạo thành một quy trình phối hợp thống nhất, trong đó: Đảng ủy, chi bộ lãnh đạo → Phòng Chính trị tham mưu → Phòng Quản lý học viên nắm tình hình → Khoa giảng dạy đánh giá năng lực → Đoàn Thanh niên phát hiện, giới thiệu → Đảng viên giúp đỡ, rèn luyện → Chi bộ xem xét, đánh giá. Sự phối hợp phải thường xuyên, có trao đổi thông tin và phân định rõ trách nhiệm, tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm” hoặc khoán trắng cho một đơn vị. Bảo đảm chất lượng, không chạy theo số lượng: Đây là yêu cầu xuyên suốt. Các đảng bộ, chi bộ cần kiên quyết khắc phục tư tưởng chạy theo chỉ tiêu kết nạp, lựa chọn những quần chúng chưa thực sự đủ tiêu chuẩn hoặc chưa được thử thách đầy đủ. Phải coi: Chất lượng đảng viên mới quan trọng hơn số lượng đảng viên mới. Mỗi trường hợp được xem xét kết nạp phải thực sự là quần chúng ưu tú, có động cơ trong sáng, có quá trình phấn đấu rõ ràng và có triển vọng trở thành đảng viên tốt, cán bộ CAND tốt.
Trong thời gian tới, các đảng bộ, chi bộ trực thuộc Đảng bộ Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II cần xác định công tác phát triển đảng viên trong học viên là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, gắn chặt với công tác xây dựng Đảng và xây dựng nguồn cán bộ CAND. Cấp ủy, chi bộ phải chủ động tạo nguồn từ sớm, phát hiện đúng nhân tố ưu tú, đổi mới phương pháp đánh giá theo hướng toàn diện, thực chất, coi trọng động cơ phấn đấu, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức kỷ luật, năng lực, uy tín và khả năng trưởng thành qua thực tiễn; đồng thời tăng cường giáo dục, giao nhiệm vụ, rèn luyện, thử thách và giúp đỡ quần chúng ưu tú. Cùng với đó, cần tăng cường phối hợp giữa các đơn vị, tổ chức trong Nhà trường, chủ động giáo dục học viên trước những tác động của môi trường số, không chạy theo số lượng mà đặc biệt coi trọng chất lượng. Qua đó xây dựng nguồn đảng viên trẻ có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức, năng lực và khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng lực lượng CAND đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.
Tóm lại, bối cảnh mới với những biến động phức tạp của tình hình thế giới, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, tác động đa chiều của kinh tế thị trường và yêu cầu xây dựng lực lượng CAND trong tình hình mới đã và đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây vừa là thách thức lớn, vừa là động lực để nâng cao chất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng và rèn luyện bản lĩnh cho học viên, bảo đảm học viên đủ năng lực, phẩm chất để thực hiện tốt nhiệm vụ trong tương lai.
3. Yêu cầu đặt ra đối với học viên trong việc công tác phát triển đảng viên
Trước những tác động của bối cảnh mới học viên Trường Cao đẳng CSND II không chỉ dừng lại ở yêu cầu về nhận thức mà phải được cụ thể hóa thành những tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận, kỹ năng thực hành và phẩm chất đạo đức. Những yêu cầu đó thể hiện trên các phương diện cơ bản sau:
- Tuyệt đối trung thành, kiên định lập trường tư tưởng của Đảng
Yêu cầu hàng đầu đối với học viên là giữ vững bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng. Sự kiên định đó không chỉ thể hiện ở trong suy nghĩ, lời nói mà phải được chứng minh bằng thái độ và hành động rõ ràng trước các vấn đề chính trị - xã hội; không mơ hồ, dao động trước những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; không tiếp tay, chia sẻ hoặc cổ súy cho thông tin sai trái. Trong mọi hoàn cảnh, học viên phải giữ vững nguyên tắc chính trị: đặt lợi ích của Đảng, Nhà nước và Nhân dân lên trên hết, trước hết; phải nhận thức trách nhiệm của mình: “Công an là vũ khí sắc bén, là trụ cột của Đảng, Đảng giao cho Công an nhiệm vụ bảo vệ Đảng. Công an phải thấy Đảng giao vận mệnh của Đảng cho mình. Vì vậy, Đảng lựa chọn Công an trong những người trung thành nhất với Đảng, những người chỉ biết sống chết với Đảng, chỉ biết còn Đảng thì còn mình”[2].
- Nâng cao trình độ lý luận chính trị, tinh thông về nghiệp vụ, pháp luật; trang bị kiến thức về khoa học - kỹ thuật, ngoại ngữ
Trong bối cảnh tình hình mới, yêu cầu đối với học viên các trường Công an nhân dân không chỉ dừng lại ở việc nắm vững kiến thức cơ bản mà còn phải phát triển toàn diện năng lực để đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Học viên cần không ngừng nâng cao trình độ lý luận chính trị, nắm vững bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng. Đây là cơ sở để hình thành thế giới quan, phương pháp luận đúng đắn, giúp học viên có khả năng nhận diện, phân tích và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch một cách có căn cứ, thuyết phục, tránh rơi vào trạng thái mơ hồ, dao động trước các luồng thông tin phức tạp.
Học viên cần tinh thông về nghiệp vụ, am hiểu pháp luật để có cơ sở khoa học và thực tiễn trong quá trình đấu tranh. Việc nắm vững kiến thức chuyên ngành, quy trình công tác, cũng như hệ thống pháp luật không chỉ phục vụ yêu cầu học tập mà còn giúp học viên có khả năng lập luận chặt chẽ, phản bác có căn cứ đối với các luận điệu sai trái, xuyên tạc, nhất là những nội dung liên quan đến quyền con người, quyền công dân, quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Học viên cần được trang bị kiến thức cần thiết về khoa học – kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thông tin, an ninh mạng và kỹ năng khai thác, xử lý thông tin trên không gian số. Đây là công cụ quan trọng để học viên chủ động nhận diện thông tin xấu độc, tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng, đồng thời lan tỏa thông tin chính thống một cách nhanh chóng, hiệu quả.
Việc nâng cao trình độ ngoại ngữ là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Ngoại ngữ giúp học viên tiếp cận các nguồn thông tin đa chiều, nhận diện sớm các luận điệu chống phá từ bên ngoài, đồng thời góp phần nâng cao năng lực đấu tranh trên mặt trận tư tưởng trong môi trường quốc tế cũng như hướng đến mục tiêu lâu dài là đủ năng lực, điều kiện làm việc theo yêu cầu, nhiệm vụ trong môi trường quốc tế.
- Chủ động và trách nhiệm trong đấu tranh trên không gian mạng
Trong bối cảnh không gian mạng trở thành “mặt trận” trọng yếu của cuộc đấu tranh tư tưởng, học viên cần xác định rõ đây là trách nhiệm chính trị gắn liền với vai trò của người cán bộ CAND tương lai. Yêu cầu đặt ra là học viên phải tuân thủ nghiêm các quy định của ngành và của pháp luật về sử dụng mạng xã hội; không đăng tải, chia sẻ, bình luận các thông tin chưa được kiểm chứng hoặc có nội dung trái với quan điểm, đường lối của Đảng; nâng cao kỹ năng nhận diện tin giả, thông tin sai lệch, luận điệu chống phá; chủ động lan tỏa thông tin tích cực, chính thống; tham gia đấu tranh phản bác quan điểm sai trái bằng phương pháp phù hợp, đúng mực, có cơ sở lý luận và thực tiễn. Việc tham gia đấu tranh trên không gian mạng cần được thực hiện với tinh thần xây dựng, thuyết phục, tránh tranh luận thiếu chuẩn mực, gây phản cảm hoặc làm ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của lực lượng CAND và Nhà trường.
- Gắng sức học tập đi đôi với rèn luyện đạo đức, lối sống và kỷ luật
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ trên mặt trận lý luận mà còn được thể hiện thông qua hành vi, lối sống và tác phong hằng ngày. Mỗi học viên phải tự giác rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống trong sạch, giản dị; chấp hành nghiêm điều lệnh CAND, kỷ luật nghiêm minh; xây dựng hình ảnh người học viên CAND mẫu mực, trách nhiệm, kỷ cương. Sự chuẩn mực trong hành vi, phát ngôn và quan hệ xã hội chính là biểu hiện sinh động của việc bảo vệ uy tín, hình ảnh, danh dự của Đảng và của lực lượng CAND. Ngược lại, nếu thiếu tu dưỡng, vi phạm kỷ luật hoặc có hành vi lệch chuẩn, sẽ vô tình tạo kẽ hở để các thế lực thù địch khai thác, xuyên tạc.
- Nâng cao ý thức tự học, tự rèn và tinh thần nêu gương
Trong điều kiện môi trường thông tin biến đổi nhanh chóng, yêu cầu tự học, tự cập nhật tri thức trở nên đặc biệt quan trọng. Học viên cần hình thành thói quen đọc tài liệu chính thống, theo dõi thông tin thời sự có định hướng, tham gia các diễn đàn học thuật, tọa đàm chính trị để mở rộng hiểu biết và củng cố niềm tin. Bên cạnh đó, mỗi học viên phải có ý thức nêu gương trong tập thể, góp phần xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt lành mạnh, dân chủ, kỷ cương. Tinh thần nêu gương không chỉ củng cố niềm tin nội bộ mà còn tạo sức lan tỏa tích cực trong cộng đồng./.
Ngô Thị Vân - K.LLCT&KHXHNV
[1] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, 2026, tập 1, tr.115-116.
[2] Bài phát biểu của cố Tổng bí thư Lê Duẩn tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 13, năm 1959.