Thứ 5, 29/10/2026 11:38 (GMT+7)

ĐỔI MỚI GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG THỜI ĐẠI SỐ THEO TINH THẦN CHỈ THỊ SỐ 10-CT/TW: TỪ TRUYỀN THỤ TRI THỨC ĐẾN PHÁT TRIỂN BẢN LĨNH CHÍNH TRỊ CHO HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN II

1. Đặt vấn đề

Trong thời đại số, khi tri thức được tạo ra, chia sẻ và lan truyền với tốc độ chưa từng có, giảng dạy lý luận chính trị đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ cả nội dung, phương pháp và cách thức tổ chức dạy học. Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư đã đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới đồng bộ giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân; trong đó nhấn mạnh phát triển phẩm chất, năng lực người học, tăng cường thực hành, trải nghiệm, đối thoại, xử lý tình huống và ứng dụng công nghệ số.

Đối với Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II, yêu cầu đó càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đào tạo người cán bộ Công an tương lai không chỉ là trang bị tri thức nghiệp vụ chuyên sâu mà còn phải hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng nhận diện đúng – sai, sức đề kháng cao trước thông tin xấu độc và năng lực vận dụng sáng tạo lý luận vào thực tiễn công tác, chiến đấu.

2. Kỷ nguyên số và những thách thức mới đối với giảng dạy lý luận chính trị

Một trong những thay đổi căn bản của giáo dục trong thời đại số là vị thế độc quyền của người thầy trong cung cấp thông tin đã không còn. Nếu trước đây, giảng đường là một trong những không gian chủ yếu để người học tiếp cận tri thức thì ngày nay, chỉ với một thiết bị kết nối Internet, học viên có thể tiếp cận hàng triệu tài liệu, bài viết, hình ảnh, video, podcast và các nền tảng trí tuệ nhân tạo.

Tuy nhiên, sự phong phú ấy lại đặt ra một nghịch lý: nhiều thông tin không đồng nghĩa với có nhiều tri thức; tiếp cận nhanh không đồng nghĩa với nhận thức đúng; biết nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có bản lĩnh chính trị. Chỉ thị số 10-CT/TW đã chỉ ra rằng một số nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục vẫn còn nặng về truyền thụ kiến thức, chưa gắn chặt với thực tiễn và đặc điểm người học; khả năng chuyển hóa kiến thức thành nhận thức, niềm tin, ý thức trách nhiệm và hành vi tích cực chưa cao.

Giảng dạy lý luận chính trị nếu chỉ dừng ở việc giúp học viên ghi nhớ khái niệm, thuộc nội dung hay tái hiện quan điểm trong giáo trình thì chưa thể đáp ứng yêu cầu của thời đại số. Người học cần phải có khả năng giải đáp các vấn đề cốt lõi: Vì sao phải tin? Tin trên cơ sở nào? Làm thế nào để phân biệt thông tin đúng và thông tin sai? Đó chính là quá trình chuyển hóa từ tiếp nhận tri thức sang hình thành năng lực tư duy, phản biện và hành động thực tiễn.

Đối với học viên Công an nhân dân, yêu cầu này mang tính đặc thù sâu sắc bởi sau khi tốt nghiệp, họ sẽ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong bối cảnh không gian mạng trở thành một mặt trận tư tưởng phức tạp, học viên phải chịu tác động đa chiều về tư tưởng, văn hóa. Bản lĩnh chính trị trong điều kiện mới vì thế phải được hiểu là năng lực nhận diện, phân tích, kiểm chứng và lựa chọn vững vàng trước các luồng tác động tư tưởng trái chiều.

Thông tin xấu độc trên không gian mạng hiện nay thường được ngụy trang tinh vi dưới dạng các câu chuyện đời thường, video ngắn, bình luận “khách quan” hay các bài viết núp bóng “phản biện khoa học” nhằm tác động vào cảm xúc trước khi chi phối nhận thức. Để hình thành “hệ miễn dịch” nhận thức, quá trình giáo dục cần trang bị cho học viên 4 nhóm năng lực trọng tâm:

Năng lực nhận diện: Nhận biết thông tin chính thống; phát hiện thủ pháp cắt ghép, xuyên tạc, đánh tráo khái niệm và kích động.
Năng lực phân tích: Không tiếp nhận thông tin cảm tính; biết truy nguyên nguồn gốc, bằng chứng và bối cảnh sự việc.
Năng lực phản biện: Trình bày chính kiến dựa trên lập luận khoa học, không đồng nhất phản biện với phủ định hay công kích cá nhân.
Năng lực ứng xử có trách nhiệm: Tuân thủ pháp luật, điều lệnh Công an nhân dân và các chuẩn mực ứng xử trên không gian mạng.

3. Một số giải pháp phát triển bản lĩnh chính trị cho học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II

Một là, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạy trong kỷ nguyên số

Quán triệt tinh thần Chỉ thị số 10-CT/TW, công tác giảng dạy lý luận chính trị tại Nhà trường cần tập trung vào các định hướng cụ thể sau:

Xây dựng lớp học tương tác: Chuyển đổi từ lối dạy “thầy giảng, trò nghe” sang chu trình: Nêu vấn đề --> cung cấp cơ sở lý luận --> phân tích tình huống --> thảo luận, phản biện --> kết luận và vận dụng, qua đó biến lý luận thành công cụ giải quyết các bài toán thực tiễn công tác Công an.

Đưa tình huống không gian mạng vào bài giảng: Tổ chức cho học viên thực hành nhận diện, bóc tách các thông tin sai lệch, đối chiếu với nguồn chính thống và xây dựng phương án đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch.

Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm: Định hướng học viên khai thác AI như một công cụ hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp tài liệu nhưng tuyệt đối không lạm dụng hoặc xem câu trả lời của AI là chân lý; qua đó rèn luyện tư duy độc lập và năng lực số.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá: Chuyển trọng tâm từ kiểm tra khả năng ghi nhớ máy móc sang đánh giá năng lực vận dụng, phân tích tình huống thực tiễn, giải quyết vấn đề và thể hiện chính kiến có căn cứ khoa học.

Hai là, nâng cao vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giáo viên Khoa Lý luận chính trị và khoa học xã hội nhân văn

Để đáp ứng yêu cầu của Chỉ thị số 10-CT/TW trong kỷ nguyên số, giáo viên lý luận chính trị cần chủ động chuyển đổi vai trò từ người truyền thụ tri thức đơn thuần sang người thiết kế không gian học tập và định hướng tư tưởng cho học viên.

Trước hết, giáo viên phải không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và tri thức chuyên môn, chủ động cập nhật các vấn đề thực tiễn công tác công an cũng như tình hình thời sự trên không gian mạng để làm phong phú nội dung bài giảng.

Thứ hai, cần tích cực đổi mới phương pháp sư phạm, thành thạo việc ứng dụng công nghệ số, học liệu số và các nền tảng công nghệ mới (như AI) để thiết kế các bài tập tình huống, tổ chức thảo luận, tranh luận và phản biện khoa học ngay tại lớp học.

Thứ ba, giáo viên phải rèn luyện năng lực đối thoại, sẵn sàng lắng nghe, giải đáp và định hướng kịp thời trước những thắc mắc, băn khoăn hay các góc nhìn đa chiều của học viên.

Cuối cùng, mỗi giáo viên cần tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và trực tiếp đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, qua đó làm gương sáng về bản lĩnh, phương pháp tư duy và giữ vững trận địa tư tưởng cho thế hệ học viên.

Ba là, phát huy vai trò tích cực, chủ động, tự rèn luyện của học viên

Là chủ thể trung tâm của quá trình đào tạo, mỗi học viên cần nâng cao nhận thức, chuyển từ tâm thế tiếp nhận thụ động sang chủ động tự học, tự rèn luyện và hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng theo tinh thần Chỉ thị số 10-CT/TW.

Học viên cần xác định việc học tập lý luận chính trị là nhu cầu tự thân để bồi đắp lý tưởng cách mạng, xây dựng phương pháp tư duy khoa học và nền tảng đạo đức công vụ.

Chủ động rèn luyện thói quen tư duy phản biện và năng lực số: đọc có chọn lọc, biết kiểm chứng nguồn tin, phân tích đúng – sai và ứng xử có trách nhiệm trước các luồng thông tin đa chiều trên không gian mạng.

Tích cực tham gia các hoạt động thảo luận nhóm, giải quyết tình huống thực tiễn, diễn đàn khoa học và các cuộc thi nhận diện, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch do Nhà trường tổ chức.

Tóm lại, học viên phải không ngừng gắn lý luận với thực tiễn, biến nhận thức chính trị thành ý thức chấp hành nghiêm điều lệnh, kỷ luật Công an nhân dân và tự giác tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất của người chiến sĩ Công an cách mạng.

4. Kết luận

Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư là kim chỉ nam quan trọng để các cơ sở giáo dục đào tạo, đặc biệt là các trường Công an nhân dân, thực hiện thành công cuộc cách mạng đổi mới giáo dục lý luận chính trị. Sự chuyển đổi từ truyền thụ sang kiến tạo, từ ghi nhớ sang phát triển năng lực tư duy và hình thành bản lĩnh chính trị là yếu tố quyết định để Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II hoàn thành xuất sắc sứ mệnh đào tạo thế hệ cán bộ Công an “vừa hồng, vừa chuyên”, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, có đủ bản lĩnh, trí tuệ và năng lực làm chủ bản thân, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự trong kỷ nguyên số./.

Tiến Hiệu - K.LLCT&KHXHNV