HỌC VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN II CHỦ ĐỘNG NHẬN DIỆN, PHÒNG NGỪA “CÁCH MẠNG TRẮNG”, GÓP PHẦN BẢO VỆ VỮNG CHẮC NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG THEO TINH THẦN NGHỊ QUYẾT SỐ 25-NQ/TW CỦA BỘ CHÍNH TRỊ
Trong bối cảnh không gian mạng ngày càng tác động sâu rộng đến nhận thức, tư tưởng và hành vi xã hội, nâng cao năng lực nhận diện, kiểm chứng thông tin và sức đề kháng tư tưởng cho học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực đối với công tác giáo dục, đào tạo cán bộ Công an trong tình hình mới.
Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TW về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới, xác định công tác tư tưởng phải quán triệt phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”; đồng thời chuyển trọng tâm từ quản lý thông tin sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội. Nghị quyết nhấn mạnh việc kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm gốc, lấy “chống” làm nhiệm vụ thường xuyên và lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo.
Một trong những yêu cầu được Nghị quyết đặt ra là tiến hành công tác tư tưởng đồng bộ trên cả không gian thực và không gian số; nâng cao năng lực nắm, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm; phát triển hệ sinh thái nội dung tích cực, nhân văn; đồng thời nâng cao văn hóa số, kỹ năng thông tin số và năng lực kiểm chứng thông tin cho người dân.
Trong bối cảnh đó, việc nhận diện những phương thức tác động chính trị - tư tưởng phi vũ trang, trong đó có cách gọi “Cách mạng trắng” trong một số tài liệu chính luận, đặt ra yêu cầu không chỉ đối với lực lượng chuyên trách mà còn đối với mỗi cán bộ, chiến sĩ trong đó có học viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II.
1. Chủ động nhận diện “Cách mạng trắng” từ phương thức tác động đến nhận thức xã hội
Trong môi trường thông tin hiện nay, những tác động đến tư tưởng, nhận thức xã hội không nhất thiết xuất hiện dưới hình thức trực diện. Các nội dung có thể được truyền tải thông qua bài viết, video, hình ảnh, bình luận, podcast, livestream hoặc những câu chuyện được chia sẻ trên mạng xã hội.
Đáng chú ý là thông tin có tính chất tác động tư tưởng đôi khi không biểu hiện ngay bằng những lời kêu gọi công khai. Một số nội dung có thể bắt đầu từ việc lựa chọn một sự kiện có thật nhưng chỉ trình bày một phần thông tin; sử dụng hình ảnh hoặc video ngoài bối cảnh; đưa ra nhận xét chủ quan như một sự thật; khai thác những bức xúc xã hội; hoặc liên tục lặp lại một cách diễn giải nhằm tạo ra nhận thức nhất định đối với người tiếp nhận.
Vì vậy, điều quan trọng đối với học viên Trường Cao đẳng CSND II không phải là nhìn thấy một thông tin “khác với quan điểm chính thống” rồi lập tức kết luận đó là thông tin chống phá. Năng lực quan trọng hơn là biết kiểm chứng, phân tích và đặt thông tin vào đúng bối cảnh.
Một thông tin cần được xem xét trên nhiều phương diện: nguồn phát hành là ai; thông tin xuất hiện vào thời điểm nào; có dẫn chứng hay không; nguồn gốc hình ảnh, video ở đâu; nội dung nào là sự kiện và nội dung nào là bình luận; có những dữ kiện nào bị bỏ qua; thông tin đó đã được kiểm chứng, xác nhận hay chưa.
Cách tiếp cận này phù hợp với tinh thần Nghị quyết 25-NQ/TW khi xác định dữ liệu, dự báo và cảnh báo sớm là năng lực nền tảng của công tác tư tưởng; đồng thời yêu cầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công cụ kỹ thuật hiện đại trong nắm tình hình, phát hiện, xác minh và xử lý thông tin.
Đối với học viên đang ngồi trên ghế nhà trường, kỹ năng kiểm chứng thông tin càng có ý nghĩa bởi sau khi tốt nghiệp, các em có thể phải tiếp xúc với những vụ việc phức tạp, nhạy cảm, dễ thu hút sự quan tâm của dư luận. Một nhận định thiếu căn cứ, một thông tin chưa được kiểm chứng hoặc một phát ngôn thiếu thận trọng có thể tác động đến cá nhân, đơn vị, lực lượng CAND và niềm tin của cộng đồng.
Do đó, bản lĩnh chính trị trong môi trường số cần được thể hiện bằng khả năng làm chủ thông tin, làm chủ cảm xúc và làm chủ hành vi của chính mình.
2. “Sức đề kháng tư tưởng” – yêu cầu thiết thực đối với học viên trong thời đại số
Nếu trước đây thông tin chủ yếu được tiếp nhận qua sách báo, phát thanh, truyền hình và các thiết chế truyền thông truyền thống thì ngày nay mỗi người đồng thời là người tiếp nhận, sản xuất và chia sẻ thông tin.
Điện thoại thông minh giúp một thông tin có thể được lan truyền với tốc độ rất nhanh. Trí tuệ nhân tạo còn làm cho việc tạo hình ảnh, âm thanh, video và văn bản trở nên dễ dàng hơn. Điều này tạo ra nhiều cơ hội nhưng đồng thời cũng làm gia tăng yêu cầu đối với năng lực phân biệt thông tin thật - giả, thông tin đầy đủ - thông tin bị cắt xén và sự kiện - bình luận.
Trong điều kiện đó, “sức đề kháng tư tưởng” không nên được hiểu đơn giản là khả năng từ chối mọi thông tin trái chiều. Một sức đề kháng tư tưởng vững vàng phải được hình thành trên cơ sở tri thức, tư duy phản biện, hiểu biết pháp luật, năng lực kiểm chứng thông tin, bản lĩnh chính trị và khả năng nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện.
Nghị quyết 25-NQ/TW đặt mục tiêu nâng cao sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội; đồng thời yêu cầu đưa văn hóa số, kỹ năng thông tin số và năng lực kiểm chứng thông tin vào giáo dục. Đây là một định hướng có ý nghĩa trực tiếp đối với các cơ sở giáo dục, đào tạo, trong đó có các trường Công an nhân dân.
Đối với học viên Trường Cao đẳng CSND II, xây dựng sức đề kháng tư tưởng cần được thể hiện trước hết ở một số yêu cầu cơ bản:
Thứ nhất, không chia sẻ thông tin khi chưa kiểm chứng.
Một nội dung gây sốc, gây phẫn nộ hoặc tạo tranh luận mạnh không đồng nghĩa với một nội dung chính xác. Học viên cần hình thành thói quen kiểm tra nguồn, thời gian, bối cảnh và đối chiếu với các nguồn thông tin đáng tin cậy trước khi chia sẻ.
Thứ hai, không để cảm xúc thay thế lý trí.
Các thuật toán trên mạng xã hội thường ưu tiên những nội dung thu hút sự chú ý và tương tác. Vì vậy, người sử dụng càng cần bình tĩnh trước những thông tin kích thích cảm xúc mạnh, đặc biệt là các nội dung tạo tâm lý sợ hãi, phẫn nộ, đối đầu hoặc chia rẽ.
Thứ ba, phân biệt phản biện với xuyên tạc.
Trong một xã hội phát triển, phản biện, trao đổi và tranh luận về chính sách là những hoạt động cần thiết. Vấn đề đặt ra là phải phân biệt giữa ý kiến, đánh giá, phản biện dựa trên thông tin có căn cứ với việc cố ý bóp méo sự thật, cắt ghép thông tin, bịa đặt hoặc kích động vi phạm pháp luật.
Thứ tư, tuân thủ kỷ luật phát ngôn và chuẩn mực ứng xử trên không gian mạng.
Đối với học viên, hoạt động trên mạng xã hội không thể tách rời trách nhiệm của người đang được đào tạo để trở thành cán bộ Công an. Mỗi hành vi, phát ngôn và nội dung chia sẻ cần được đặt trong yêu cầu về kỷ luật, pháp luật và văn hóa ứng xử.
3. Từ nhận diện đến phòng ngừa: Vai trò của giáo viên Khoa Lý luận chính trị và khoa học xã hội nhân văn
Để nâng cao khả năng phòng ngừa trước những tác động tư tưởng phức tạp trên không gian mạng, việc giảng dạy môn Giáo dục chính trị tại Nhà trường cần gắn chặt hơn nữa giữa lý luận với thực tiễn, kiến thức với kỹ năng và nhận thức với hành động.
Đối với giáo viên Khoa Lý luận chính trị và khoa học xã hội nhân văn, việc giáo dục học viên về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ dừng ở việc cung cấp khái niệm hoặc yêu cầu ghi nhớ các quan điểm lý luận. Điều quan trọng là giúp học viên có khả năng vận dụng kiến thức để giải thích những vấn đề cụ thể mà người cán bộ Công an có thể gặp trong thực tiễn.
Chẳng hạn, trong một giờ giảng Giáo dục chính trị, thay vì chỉ trình bày khái niệm “thông tin sai lệch”, giáo viên có thể đưa ra một tình huống giả định: một video cũ được đăng lại với tiêu đề mới; một sự kiện tại địa phương bị tách khỏi bối cảnh; một tài khoản ẩn danh đưa ra một loạt thông tin chưa kiểm chứng; hoặc một nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra nhưng được giới thiệu như hình ảnh thật.
Học viên được yêu cầu trả lời: Thông tin xuất phát từ đâu? Có thể kiểm chứng bằng nguồn nào? Đâu là sự kiện, đâu là bình luận? Có dấu hiệu cắt ghép hoặc thao túng cảm xúc hay không? Nếu chia sẻ thông tin này, hậu quả có thể là gì? Người cán bộ Công an cần ứng xử như thế nào?
Cách giáo dục đó biến kiến thức chính trị thành năng lực thực hành.
Nghị quyết 25-NQ/TW cũng yêu cầu đổi mới giáo dục lý luận chính trị theo hướng phù hợp với từng nhóm đối tượng, gắn lý luận với thực tiễn và hoàn thiện hệ thống học liệu số phục vụ giáo dục, nghiên cứu và đấu tranh tư tưởng, lý luận.
Đối với đội ngũ giáo viên, điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy. Người thầy không chỉ cung cấp kiến thức mà còn hướng dẫn học viên cách tư duy, cách kiểm chứng và cách xử lý thông tin.
Đặc biệt, trong thời đại trí tuệ nhân tạo, học viên có thể dễ dàng tiếp cận một lượng kiến thức rất lớn. Vì vậy, giá trị của giáo dục không chỉ nằm ở việc cung cấp thêm thông tin mà còn ở việc giúp người học biết đâu là thông tin đáng tin cậy, đâu là lập luận có cơ sở và đâu là nội dung cần tiếp tục kiểm chứng.
Đây cũng là cơ sở để xây dựng hình ảnh người học viên CAND vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có năng lực số; vừa có ý thức cảnh giác, vừa có tư duy khoa học; vừa có trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng, vừa có khả năng đối thoại và thuyết phục bằng lý lẽ, chứng cứ.
4. Học viên Trường Cao đẳng CSND II – chủ động từ những hành động cụ thể
Tinh thần “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả” trong Nghị quyết 25-NQ/TW không chỉ dành cho lực lượng chuyên trách công tác tư tưởng. Đối với học viên Trường Cao đẳng CSND II, tinh thần đó có thể được cụ thể hóa từ những hành động hằng ngày.
Chủ động là chủ động học tập lý luận chính trị, pháp luật, nghiệp vụ; chủ động cập nhật kiến thức về công nghệ và không gian mạng; chủ động kiểm chứng thông tin trước khi tiếp nhận hoặc chia sẻ.
Sắc bén là biết phát hiện những điểm bất hợp lý trong thông tin; biết đặt câu hỏi trước những nội dung thiếu nguồn; biết phân biệt dữ kiện với nhận xét và nhận diện những thủ pháp cắt ghép, đánh tráo khái niệm hoặc kích thích cảm xúc.
Thuyết phục là khi trao đổi một vấn đề, sử dụng lý lẽ, sự thật, chứng cứ và thái độ văn hóa thay vì tranh luận bằng cảm xúc hoặc công kích cá nhân.
Hiệu quả là biến nhận thức thành hành động: không tiếp tay cho tin giả; không chia sẻ nội dung chưa kiểm chứng; biết báo cáo nội dung vi phạm theo quy định; đồng thời chủ động lan tỏa những thông tin chính xác, hữu ích và có giá trị đối với cộng đồng.
Đó cũng chính là cách mỗi học viên góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh trong Nhà trường và trên không gian mạng.
Kết luận
Trong bối cảnh mới, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và bảo đảm an ninh tư tưởng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách. Đây là quá trình đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó giáo dục có vai trò quan trọng trong hình thành năng lực nhận thức và sức đề kháng trước những tác động tiêu cực của môi trường thông tin.
Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu đổi mới công tác tư tưởng theo hướng chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả; kết hợp “xây” với “chống”, lấy “xây” làm gốc; đồng thời tăng cường công tác tư tưởng trên cả không gian thực và không gian số.
Đối với Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II, quán triệt tinh thần đó trước hết là xây dựng cho học viên nền tảng tri thức vững vàng, bản lĩnh chính trị, ý thức pháp luật, kỹ năng số và năng lực kiểm chứng thông tin.
Mỗi học viên hôm nay là cán bộ Công an trong tương lai. Vì vậy, việc biết kiểm chứng trước khi tin, biết suy nghĩ trước khi chia sẻ và biết sử dụng tri thức, pháp luật cùng lý lẽ để xử lý thông tin chính là những biểu hiện cụ thể của bản lĩnh người cán bộ CAND trong môi trường số.
Chủ động nhận diện để không bị dẫn dắt; chủ động kiểm chứng để không tiếp tay cho thông tin sai lệch; chủ động lan tỏa thông tin có căn cứ và giá trị – đó là những việc thiết thực mà mỗi học viên có thể thực hiện ngay từ hôm nay, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh và thực hiện yêu cầu bảo đảm an ninh tư tưởng trong tình hình mới./.
Tiến Hiệu - K.LLCT&KHXHNV