NÂNG CAO LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG CHO HỌC VIÊN THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI, GÓP PHẦN BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRONG TÌNH HÌNH MỚI
1. Đặt vấn đề
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Không có lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học thì không thể có lập trường giai cấp vững vàng. Vì vậy, các cô, các chú phải chịu khó học tập lý luận Mác-Lênin, học tập đường lối, chính sách của Đảng; đồng thời phải học tập văn hóa, kỹ thuật và nghiệp vụ”[1]. Hiện nay các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, sử dụng không gian mạng và các phương tiện truyền thông hiện đại để xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vai trò lãnh đạo của Đảng. Trước yêu cầu đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW, ngày 22-10-2018 của Bộ Chính trị: “Về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” đã xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của Đảng, của chế độ. Trong bối cảnh đó, việc đổi mới phương thức giáo dục lý tưởng cách mạng cho học viên Trường Cao đẳng CSND II thông qua hoạt động thực tế CT-XH có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
2. Nội dung
2.1. Giáo dục lý tưởng cách mạng để HV nhận thức và hành động đúng
Lý tưởng cách mạng là mục tiêu, khát vọng cao đẹp gắn liền với sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đối với HV Trường Cao đẳng CSND II, lý tưởng cách mạng thể hiện ở lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; ý thức chấp hành nghiêm kỷ luật; tinh thần sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV ở Trường Cao đẳng CSND II là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức của nhà trường và các đơn vị giáo dục nhằm hình thành ở HV thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng, động cơ học tập và rèn luyện đúng đắn, đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng CAND trong tình hình mới. Ở phạm vi bài viết, giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV nhà trường được thể hiện thông qua một số nội dung cơ bản như sau:
Một là, học tập các môn khoa học xã hội và nhân văn, cốt lõi là các môn lý luận chính trị, bao gồm: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị học Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một trong những hình thức nổi bật nhất, giữ vai trò quan trọng.
Hai là, công tác thông tin, tuyên truyền, quán triệt về tình hình thế giới và trong nước, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, định hướng và những nhiệm vụ chủ yếu của ngành… có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với việc giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Ba là, các phong trào hoạt động của Đoàn thanh niên, hoạt động ngoại khóa và đặt biệt là tham gia hoạt động thực tế CT-XH với nhân dân, trở thành đặc trưng của HV nhà trường, đây là phương thức hữu hiệu để tập hợp và tạo điều kiện cho HV rèn luyện, phấn đấu và trưởng thành. Cùng với học tập, rèn luyện, việc tích cực tham gia hoạt động thực tế CT-XH ở địa phương trong quá trình học tập, thể hiện một cách đầy đủ, đậm nét nhất vai trò xung kích, những việc làm thiết thực của HV hướng đến nhân dân, vì nhân dân phục vụ, không chỉ đáp ứng nguyện vọng yêu nước, đòi hỏi đích thực và mong muốn cống hiến của HV mà còn tạo sức sống lâu bền trong HV, góp phần giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
2.2. Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV thông qua hoạt động thực tế CT-XH góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục xây dựng lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, biển đảo của đất nước…"[2]. Quán triệt quan điểm trên, trong thời gian qua công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV Trường Cao đẳng CSND II đã và đang bám sát quan điểm, đường lối chủ trương của Đảng, thực tiễn nhiệm vụ đất nước, nhiệm vụ của ngành Công an, được tổ chức thực hiện một cách thường xuyên có nề nếp và đạt kết quả cao. Việc giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV thông qua rất nhiều hình thức, biện pháp khác nhau. Nhà trường đã từng bước đổi mới phương thức giáo dục lý tưởng cách mạng cho học viên, trong đó hoạt động thực tế CT-XH của HV được xem như sinh hoạt chính trị, hành trình về nguồn, thực tế tại địa bàn cơ sở, tham gia phong trào tình nguyện vì nhân dân. Các hoạt động này góp phần nâng cao nhận thức chính trị, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và truyền thống vẻ vang của lực lượng CAND.
Thực hiện quy định về hoạt động thực tế, thực tập tốt nghiệp của các học viện, trường Công an nhân dân, từ năm học 2020 đến nay, Nhà trường đã phối hợp các địa phương: Thành phố Thủ Đức, Tp. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Bến Tre, Tây Ninh, tổ chức cho học viên các khóa: K26S, K11, K02S, K03S, K30S, K31S với hơn 4.800 học viên tham gia hoạt động thực tế. Qua các đợt hoạt động thực tế đã giúp học viên hiểu được cuộc sống của nhân dân, biết được văn hóa, phong tục tập quán của địa phương, bước đầu làm quen với công tác dân vận, giúp học viên trau dồi, rèn luyện ý thức cách mạng, đạo đức, tác phong, bản lĩnh nghề nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và chấp hành điều lệnh CAND. Từ đó củng cố niềm tin, lý tưởng cách mạng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Kết quả đạt được, 100% các học viên điều hoàn thành tốt nội dung, thời gian thực tế theo kế hoạch, điểm chấm báo kết thu hoạch hoạt động thực tế các năm của học viên đều đạt yêu cầu trở lên.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV hiện nay ở nhà trường đang đứng trước những khó khăn, hạn chế nhất định như: nội dung một số hoạt động chưa thật sự gắn chặt với yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; việc định hướng tư tưởng, phản bác các quan điểm sai trái trong quá trình tổ chức hoạt động thực tế chưa được chú trọng đúng mức; tác động tiêu cực của mạng xã hội đến nhận thức của một bộ phận học viên vẫn còn. Thực trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan:
Thứ nhất, một số cấp ủy đảng, tổ chức, đoàn thể trong HV, nhà trường có lúc, có nơi chưa quan tâm đúng mức đến công tác bồi dưỡng, giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV, nhận thức về vai trò của hoạt động thực tế CT-XH trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chưa thật sự đầy đủ, còn coi đây chủ yếu là hoạt động phong trào, chưa đặt đúng vị trí là một phương thức giáo dục chính trị - tư tưởng quan trọng.
Thứ hai, nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động thực tế ở một số thời điểm chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ mới; việc lồng ghép nội dung đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh trên không gian mạng còn hạn chế, thiếu tính tình huống, thực tiễn. Các thế lực thù địch, phản động đã sử dụng nhiều kênh thông tin khác như là các tờ báo, các chương trình truyền hình, phát thanh RFI, BBC, VOA liên tục đăng tải những tài liệu, cuộc phỏng vấn của các phần tử người Việt lưu vong ở nước ngoài nhằm xuyên tạc một số sự kiện chính trị của đất nước, chúng đăng tải các tin tức sai lệch, giả tạo đã trở nên phổ biến trên các nền tảng truyền thông mạng xã hội như Tiktok, Youtube, Facebook, Zalo… Trên những nền tảng này, thông tin sai lệch, các quan điểm sai trái, xuyên tạc dễ dàng được “khuếch tán”. Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, “nội công, ngoại kích” hòng đạt được mục tiêu của chiến lược “diễn biến hòa bình” được các thế lực thù địch triển khai thực hiện triệt để.
Thứ ba, tác động mạnh mẽ của mặt trái kinh tế thị trường, quá trình hội nhập quốc tế và sự bùng nổ của mạng xã hội đã tạo ra nhiều luồng thông tin đa chiều, phức tạp; trong khi đó, kỹ năng nhận diện, chọn lọc thông tin và “sức đề kháng tư tưởng” của một bộ phận HV còn chưa đáp ứng yêu cầu.
Thứ tư, sự phối hợp giữa nhà trường với đơn vị thực tế, địa phương trong một số hoạt động chưa thật sự chặt chẽ; công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm đối với hoạt động thực tế CT-XH chưa được tiến hành thường xuyên, kịp thời.
Xuất phát từ thực tiễn và yêu cầu giáo dục đào tạo, việc nâng cao lý tưởng cách mạng cho HV Trường Cao đẳng CSND II đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ của lực lượng Công an nhân trong tình hình mới. Hoạt động thực tế CT-XH là biện pháp giáo dục trực tiếp, sinh động, có khả năng tác động sâu sắc đến nhận thức, tình cảm và hành vi của HV. Đối với Trường Cao đẳng CSND II, việc tổ chức hoạt động này cần được thiết kế có trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt với yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và nhiệm vụ công tác Công an.
Một là, tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 35-NQ/TW trong toàn bộ công tác giáo dục, đào tạo của nhà trường. Trên cơ sở đó, xác định việc giáo dục lý tưởng cách mạng cho học viên gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nội dung trọng tâm, xuyên suốt, được lồng ghép thống nhất trong chương trình, kế hoạch đào tạo cũng như trong các hoạt động thực tế CT-XH. Thông qua quá trình quán triệt và triển khai đồng bộ các văn kiện của Đảng, từng bước nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin chính trị, hình thành bản lĩnh tư tưởng vững vàng cho học viên trước những tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường và sự chống phá của các thế lực thù địch trong tình hình mới.
Hai là, đổi mới nội dung và hình thức tổ chức các hoạt động thực tế CT-XH theo hướng gắn với nhiệm vụ công tác Công an, trọng tâm là nhiệm vụ bảo vệ an ninh tư tưởng, an ninh mạng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Cần chú trọng tổ chức cho HV tham gia nghiên cứu, tìm hiểu các tình huống thực tiễn liên quan đến công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Thông qua quá trình trải nghiệm thực tế, HV không chỉ được củng cố lý tưởng cách mạng, nâng cao bản lĩnh chính trị mà còn từng bước hình thành năng lực nghiệp vụ, khả năng nhận diện và đấu tranh có hiệu quả với các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
Ba là, gắn giáo dục lý tưởng cách mạng gắn với hoạt động thực tế CT-XH của HV. Giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV không thể chỉ dừng lại ở truyền thụ tri thức lý luận mà cần được hiện thực hóa thông qua các hoạt động thực tế CT-XH. Thông qua việc tổ chức cho HV tham gia các phong trào thiết thực, những việc làm cụ thể hằng ngày cùng với nhân dân, các hoạt động tình nguyện, đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nông thôn mới… HV có điều kiện trực tiếp trải nghiệm, kiểm chứng và củng cố nhận thức về tính đúng đắn, khoa học và cách mạng của đường lối, chủ trương của Đảng. Quá trình này góp phần hình thành niềm tin chính trị vững chắc, tạo sự thống nhất giữa nhận thức và hành động của học viên.
Bốn là, tổ chức các hoạt động CT-XH một cách thường xuyên, có kế hoạch và chiều sâu nội dung, cần lựa chọn địa bàn thực thế ở những nơi khó khăn, vùng sâu vùng xa, điều kiện sinh hoạt của nhân dân còn hạn chế, cho HV tham quan những khu di tích lịch sử cách mạng, căn cứ kháng chiến, bảo tàng, nhà truyền thống…Thông qua hoạt động thực tế CT-XH, học viên được trực tiếp tìm hiểu lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng, của dân tộc và truyền thống anh hùng của địa phương; từ đó bồi đắp niềm tự hào nghề nghiệp, củng cố niềm tin vào con đường cách mạng mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn. Việc kết hợp sinh hoạt chính trị, dọn dẹp, dâng hương ngay tại các địa điểm này sẽ giúp HV liên hệ giữa truyền thống cách mạng với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Năm là, phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên hướng dẫn và lãnh đạo các cấp trong định hướng tư tưởng, giáo dục lý tưởng cách mạng cho HV. Đây là lực lượng trực tiếp tác động đến nhận thức, thái độ và hành động của học viên, do đó cần đề cao trách nhiệm nêu gương về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống và tác phong làm việc. Đồng thời, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục lý luận với giáo dục thông qua thực tiễn công tác, tiếp xúc với quần chúng nhân dân, thông qua việc cán bộ, giáo viên trực tiếp tham gia, hướng dẫn, đồng hành cùng HV trong các hoạt động thực CT-XH. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục lý tưởng cách mạng, giúp HV từng bước hình thành niềm tin chính trị vững chắc và ý thức trách nhiệm trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Sáu là, tăng cường giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, lành mạnh và hiệu quả, qua đó nâng cao “sức đề kháng tư tưởng” cho HV trước các thông tin xấu độc. Nội dung giáo dục cần tập trung trang bị cho HV khả năng nhận diện, phân tích, đánh giá và xử lý thông tin trên không gian mạng, đặc biệt là các thông tin sai trái, xuyên tạc, chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng. Đồng thời, định hướng HV sử dụng mạng xã hội như một kênh tuyên truyền tích cực, lan tỏa những hình ảnh lao động, giúp đỡ nhân dân…góp phần đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Thông qua đó, từng bước hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, nâng cao ý thức trách nhiệm và khả năng tự bảo vệ mình của HV trong môi trường thông tin số hiện nay.
Bảy là, phát huy tính tích cực, chủ động tự rèn luyện của từng HV để củng cố bản lĩnh chính trị, phát huy kết quả giáo dục lý tưởng cách mạng
Tự giáo dục là quá trình hoạt động có mục đích, có ý thức của HV hướng vào phát triển và hoàn thiện những phẩm chất, nhân cách, đạo đức cách mạng, đồng thời đấu tranh loại trừ những tính cách, những thói hư, tật xấu... có ảnh hưởng đến chuẩn mực xã hội, lý tưởng cao đẹp, không phù hợp với lý tưởng của người Công an cách mạng. Lý tưởng cách mạng của người HV được hình thành, phát triển thông qua việc bồi dưỡng, giáo dục, rèn luyện trong một quá trình lâu dài từ những kiến thức cơ bản, toàn diện về đường lối, nhiệm vụ của cách mạng, của Đảng cũng như kiến thức chuyên môn nghiệp vụ, lối sống gắn với việc thường xuyên đưa HV vào môi trường tự rèn luyện, thử thách trong thực tiễn để tiếp tục củng cố niềm tin, lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với chế độ xã hội chủ nghĩa. Vai trò của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng chỉ phát huy được hiệu quả thực sự khi mỗi HV tiếp nhận nó một cách tự giác, chuyển thành động cơ bên trong, thôi thúc bản thân nỗ lực phấn đấu, rèn luyện. Do đó, giáo dục lý tưởng cách mạng chỉ thực sự đạt được hiệu quả cao, nếu bản thân mỗi HV tự ý thức và thực hiện tốt quá trình chuyển hoá giáo dục thành quá trình tự giáo dục. Tự giáo dục, tự rèn luyện,tự tu dưỡng, trau dồi phẩm chất đạo đức, lối sốngđể nâng cao lý tưởng cách mạng là quá trình tự giác của mỗi HV nhằm hướng đến nâng cao trình độ nhận thức chính trị, củng cố và phát triển tình cảm cách mạng, rèn luyện ý chí quyết tâm cống hiến sức lực cho sự nghiệp cách mạng.
3. Kết luận
Giáo dục lý tưởng cách mạng cho học viên Trường Cao đẳng CSND II thông qua hoạt động thực tế CT-XH là giải pháp quan trọng, góp phần trực tiếp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới. Đảng uỷ, Ban Giám hiệu nhà trường phải thường xuyên quan tâm chỉ đạo đến giáo dục lý tưởng của HV. Đặc biệt HV không ngừng phát huy cao độ tính tự giác và tính chủ động, vai trò tự giáo dục, tự học tập và rèn luyện của mình, coi đó là một giải pháp quan trọng, có ý nghĩa quyết định, thể hiện trình độ, sự phát triển nhân cách của mỗi HV Công an nhân dân. Có như vậy các HV mới trở thành người chiến sĩ Công an này có đạo đức tốt, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, có lập trường tư tưởng chính trị thật vững vàng, yêu ngành yêu nghề, yêu Tổ quốc, xứng đáng với truyền thống vẻ vang của ngành Công an nhân dân Việt Nam “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, để sau khi học xong ra trường về công tác tại Công an các đơn vị địa phương phát huy được tố chất tốt của mình, đấu tranh giữ vững an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn cho xã hội, là thanh kiếm và lá chắn bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân./.
Văn Tùng - K.LLCT&KHXHNV
TÀI LIỆU THAM KHẢO
-
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
-
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Hà Nội: Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
-
Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (Tập 15). Hà Nội: Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
-
Trần Văn Phòng (2019). Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên Việt Nam hiện nay. Tạp chí Lý luận chính trị.
-
Lê Văn Lợi (2020). Phát huy vai trò hoạt động thực tiễn trong giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên. Tạp chí Giáo dục.
[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 15, tr. 113
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, t.II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr. 387.