NÂNG CAO “SỨC ĐỀ KHÁNG” TRƯỚC CÁC ÂM MƯU XUYÊN TẠC LỊCH SỬ TRONG THỜI ĐẠI SỐ
Lịch sử dân tộc là kết tinh của quá trình dựng nước và giữ nước, là nền tảng để bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của mỗi công dân. Không chỉ phản ánh chặng đường hình thành và phát triển của dân tộc, lịch sử còn lưu giữ những giá trị văn hóa, truyền thống và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ. Đối với mỗi quốc gia, lịch sử là một bộ phận quan trọng của ý thức dân tộc, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, củng cố bản sắc văn hóa và định hướng cho sự phát triển trong hiện tại và tương lai.
Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã tạo nên những giá trị lịch sử quý báu, được lưu giữ thông qua hệ thống tư liệu, hiện vật, di sản văn hóa và các công trình nghiên cứu khoa học. Vì vậy, bảo vệ sự thật lịch sử không chỉ là trách nhiệm của các nhà nghiên cứu, các cơ quan chuyên môn mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân trong việc gìn giữ những giá trị cốt lõi của dân tộc.
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng mạng xã hội, việc tiếp cận các nguồn tư liệu lịch sử trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Bên cạnh những giá trị tích cực, môi trường số cũng tạo điều kiện cho nhiều thông tin thiếu kiểm chứng, sai lệch hoặc mang tính suy diễn được lan truyền rộng rãi. Các thế lực thù địch, phản động và những phần tử cơ hội chính trị thường xuyên lợi dụng không gian mạng để tung ra những luận điệu sai trái, bóp méo sự thật lịch sử, phủ nhận những thành quả cách mạng, hạ thấp vai trò của các nhân vật lịch sử, từ đó gây hoài nghi, làm xói mòn niềm tin của một bộ phận nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Đáng chú ý, các hoạt động này thường được ngụy trang dưới danh nghĩa “nghiên cứu độc lập”, “khám phá sự thật lịch sử”, “phản biện lịch sử” hoặc “góc nhìn mới về lịch sử”. Thông qua các bài viết, video, livestream, podcast hay các nội dung ngắn trên mạng xã hội, nhiều thông tin được trình bày theo hướng giật gân, cảm tính, khai thác những vấn đề lịch sử bịa đặt, thiếu cơ sở khoa học và thiếu đối chiếu với các nguồn tư liệu chính thống. Điều này không chỉ gây nhiễu loạn thông tin mà còn tác động tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao “sức đề kháng” trước các âm mưu xuyên tạc lịch sử trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội. “Sức đề kháng” không chỉ là khả năng nhận biết và sàng lọc thông tin mà còn là bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy phản biện, ý thức tôn trọng sự thật lịch sử và trách nhiệm trong việc bảo vệ những giá trị truyền thống của dân tộc. Xây dựng và củng cố “sức đề kháng” trước các thông tin sai trái chính là giải pháp quan trọng nhằm góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường niềm tin của nhân dân vào những giá trị lịch sử đã được thực tiễn chứng minh.
Xuất phát từ những yêu cầu đó, bài viết tập trung phân tích, nhận diện những biểu hiện, phương thức, thủ đoạn của hoạt động xuyên tạc lịch sử trên không gian mạng hiện nay; đánh giá những tác động tiêu cực đối với đời sống xã hội; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh, bảo vệ sự thật lịch sử, góp phần củng cố nền tảng tư tưởng, giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam.
Nhận diện các âm mưu xuyên tạc lịch sử trong thời đại số
Trước hết, cần nhận thức rõ rằng xuyên tạc lịch sử là hành vi cố tình bóp méo, phủ nhận hoặc diễn giải sai lệch các sự kiện, nhân vật và quá trình lịch sử đã được kiểm chứng bằng những căn cứ khoa học và thực tiễn. Mục đích của hoạt động này không đơn thuần là tạo ra những tranh luận học thuật mà hướng đến việc làm sai lệch nhận thức xã hội, gây hoài nghi về những giá trị lịch sử, từ đó tác động đến niềm tin của nhân dân đối với đất nước, dân tộc và con đường phát triển đã được lựa chọn.
Trong những năm gần đây, các hoạt động xuyên tạc lịch sử tại Việt Nam có xu hướng gia tăng cả về tần suất lẫn mức độ tinh vi, đặc biệt trên không gian mạng. Nếu như trước đây các luận điệu sai trái thường xuất hiện dưới dạng các tài liệu, ấn phẩm hoặc bài viết mang tính công khai thì hiện nay chúng được lan truyền chủ yếu thông qua các nền tảng số, mạng xã hội, diễn đàn trực tuyến và các kênh truyền thông cá nhân. Lợi dụng tốc độ lan truyền nhanh chóng của internet, các đối tượng chống phá tìm cách tác động vào nhận thức của người dân bằng những thông tin được ngụy trang dưới nhiều hình thức khác nhau.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn tập trung khai thác những vấn đề lịch sử gắn với các giai đoạn phát triển quan trọng của đất nước, đặc biệt là những sự kiện có ý nghĩa lớn đối với cách mạng Việt Nam. Dưới danh nghĩa nghiên cứu hoặc phản biện, chúng tìm cách phủ nhận ý nghĩa, giá trị và những thành tựu đạt được trong quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và phát triển đất nước theo con đường đã lựa chọn. Đây là thủ đoạn nhằm từng bước tạo ra tâm lý hoài nghi trong xã hội đối với những giá trị được hình thành từ thực tiễn lịch sử.
Đáng chú ý, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội, các hoạt động xuyên tạc lịch sử thường không tách rời khỏi việc lợi dụng những vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội đang được dư luận quan tâm. Một số đối tượng cố tình liên hệ các sự kiện lịch sử với những vấn đề thời sự hiện nay để đưa ra các nhận định thiếu khách quan, từ đó kích động tâm lý bất mãn, đối lập hoặc tạo ra những tranh cãi không cần thiết trong xã hội. Thông qua cách tiếp cận này, lịch sử bị biến thành công cụ phục vụ cho những mục đích ngoài lịch sử.
Đặc biệt, với đặc điểm Việt Nam là quốc gia có nền lịch sử đấu tranh cách mạng lâu dài, tinh thần yêu nước và đoàn kết dân tộc luôn được xem là những giá trị cốt lõi trong đời sống chính trị - xã hội. Chính vì vậy, các luận điệu xuyên tạc thường tập trung vào những vấn đề có khả năng tác động đến nhận thức, tình cảm và niềm tin của nhân dân đối với các giá trị đó. Thoạt nhìn, những nội dung này có thể chỉ là các tranh luận về lịch sử, nhưng thực chất lại hướng đến việc làm suy giảm niềm tự hào dân tộc, gây nhiễu loạn thông tin và ảnh hưởng đến sự đồng thuận xã hội.
Một trong những biểu hiện phổ biến của hoạt động xuyên tạc lịch sử hiện nay là phủ nhận hoặc hạ thấp ý nghĩa của các sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc. Thông qua các bài viết, video, bình luận trên mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị tìm cách bóp méo bản chất, ý nghĩa và giá trị lịch sử của những mốc son quan trọng trong tiến trình đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.
Các sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc thường trở thành đối tượng bị xuyên tạc. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bị quy kết là một "cú ăn may lịch sử"; Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 bị hạ thấp tầm vóc và ý nghĩa; Đại thắng mùa Xuân năm 1975 bị diễn giải phiến diện như một cuộc "nội chiến" hoặc "huynh đệ tương tàn" bằng những hình thức như đăng video trên YouTube, TikTok xuyên tạc về Cách mạng Tháng Tám, Chiến thắng Điện Biên Phủ hoặc Đại thắng mùa Xuân năm 1975; tổ chức các hoạt động lợi dụng các Ngày kỷ niệm lớn của nước ta như: Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4, Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công 19/8, Ngày Quốc khánh 2/9 để phát tán thông tin sai lệch trên mạng xã hội; các kênh truyền thông phản động, fanpage, hội nhóm, thường xuyên đăng tải nội dung "xét lại lịch sử", phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Những cách tiếp cận sai lệch này đều nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và thành quả đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam.
Không dừng lại ở việc phủ nhận các sự kiện lịch sử, các đối tượng còn tìm cách xuyên tạc nguyên nhân, diễn biến và kết quả của các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và những thành tựu mà nhân dân Việt Nam đã được trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt, đối với công cuộc đổi mới đất nước từ năm 1986 đến nay, chúng thường xuyên sử dụng những khó khăn, hạn chế trong quá trình phát triển để phủ nhận những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước đã đạt được. Bằng cách quy kết mọi tồn tại, bất cập cho con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời bỏ qua hoặc cố tình xem nhẹ những tác động khách quan từ tình hình thế giới và khu vực, từ đó tìm cách gieo rắc tâm lý hoài nghi về sự phát triển của đất nước và vai trò lãnh đạo của Đảng, làm sai lệch nhận thức của người tiếp nhận về bản chất của sự kiện lịch sử, từng bước phủ nhận những giá trị, thành quả và bài học lịch sử đã được thực tiễn kiểm nghiệm và khẳng định.
Bên cạnh việc xuyên tạc các sự kiện lịch sử, các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị còn tập trung công kích, bôi nhọ và hạ thấp vai trò của các lãnh tụ, các nhà lãnh đạo tiền bối, các anh hùng dân tộc và những người có công lao to lớn đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng nhiều đồng chí lãnh đạo tiền bối của Đảng như Trần Phú, Lê Hồng Phong, Trường Chinh, Lê Duẩn và nhiều danh nhân cách mạng khác thường xuyên trở thành mục tiêu của các hoạt động xuyên tạc.
Để thực hiện mục đích này, các đối tượng thường lợi dụng những hạn chế trong nhận thức lịch sử của một bộ phận người dân, đặc biệt là giới trẻ, để phát tán các thông tin sai lệch dưới nhiều hình thức khác nhau. Thủ đoạn phổ biến là khai thác các chi tiết riêng lẻ trong cuộc đời hoặc hoạt động cách mạng của các nhân vật lịch sử, sau đó cắt xén, diễn giải lệch lạc hoặc đặt ngoài bối cảnh lịch sử cụ thể. Một số nội dung được ngụy trang dưới dạng "giải mật lịch sử", "sự thật chưa từng được công bố" nhằm tạo cảm giác khách quan và thu hút sự chú ý của người đọc.
Đáng chú ý, trong thời đại số, các thông tin xuyên tạc thường được ngụy trang dưới vỏ bọc của những bài viết “nghiên cứu độc lập”, “góc nhìn đa chiều”, “giải mật lịch sử” hay “sự thật chưa từng được công bố”. Bằng việc kết hợp giữa một phần thông tin có thật với những nội dung bịa đặt hoặc chưa được kiểm chứng, các đối tượng tạo ra cảm giác khách quan, từ đó dễ dàng đánh lừa người tiếp nhận. Nhiều nội dung còn được lan truyền thông qua video ngắn, hình ảnh cắt ghép, phát trực tiếp hoặc các bài đăng trên mạng xã hội nhằm tận dụng tâm lý tò mò, hiếu kỳ của người dùng để gia tăng mức độ lan tỏa.
Mục tiêu sâu xa của thủ đoạn này không chỉ nhằm làm tổn hại danh dự, uy tín của các cá nhân cụ thể mà còn hướng tới việc phủ nhận vai trò của các thế hệ lãnh đạo cách mạng, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với những giá trị lịch sử đã được khẳng định qua thực tiễn. Khi hình ảnh của các lãnh tụ, anh hùng dân tộc và những người có công với đất nước bị bóp méo, những giá trị truyền thống, lý tưởng cách mạng và tinh thần yêu nước gắn liền với họ cũng có nguy cơ bị tác động tiêu cực. Đây là thủ đoạn đặc biệt nguy hiểm bởi nó không chỉ làm sai lệch nhận thức về lịch sử mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc và nền tảng tinh thần của xã hội.
Mạng xã hội hiện nay cũng trở thành môi trường thuận lợi để các thông tin xuyên tạc lịch sử lan truyền nhanh chóng. Chỉ với một bài đăng, một đoạn video ngắn hoặc một hình ảnh được cắt ghép, thông tin sai lệch có thể tiếp cận hàng triệu người trong thời gian ngắn. Đặc điểm lan truyền nhanh, khó kiểm soát cùng với tâm lý thích những nội dung gây tranh cãi, giật gân của một bộ phận người dùng đã tạo điều kiện cho các luận điệu xuyên tạc lịch sử có cơ hội phát tán rộng rãi hơn trước.
Thực chất, các hoạt động xuyên tạc lịch sử không nhằm mục đích nghiên cứu hay tìm kiếm chân lý lịch sử mà hướng tới việc làm suy giảm niềm tin xã hội, gây nhiễu loạn thông tin, tạo ra sự hoài nghi đối với những giá trị đã được khẳng định trong lịch sử dân tộc. Vì vậy, việc nhận diện đúng bản chất, mục đích, phương thức và thủ đoạn của các âm mưu xuyên tạc lịch sử là yêu cầu quan trọng, là tiền đề để mỗi cá nhân xây dựng khả năng tự bảo vệ mình trước những thông tin sai lệch trong môi trường số hiện nay.
Có thể thấy, các hoạt động xuyên tạc lịch sử hiện nay không còn diễn ra một cách đơn lẻ mà được thực hiện với nhiều phương thức tinh vi, lợi dụng triệt để ưu thế của công nghệ số và mạng xã hội. Những luận điệu sai trái này không chỉ làm sai lệch nhận thức về quá khứ mà còn gây ra nhiều hệ lụy đối với đời sống chính trị, văn hóa và xã hội. Vì vậy, cần nhìn nhận đầy đủ những tác động tiêu cực mà các thông tin xuyên tạc lịch sử đang gây ra hiện nay.
Những tác động tiêu cực của thông tin xuyên tạc lịch sử đối với xã hội
Trong thời đại số, sự phát triển mạnh mẽ của internet và mạng xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận, trao đổi và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử lan truyền nhanh chóng với phạm vi ảnh hưởng rộng lớn. Nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời, những thông tin này có thể gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực đối với nhận thức xã hội, đời sống tinh thần của nhân dân và sự phát triển của đất nước.
Trước hết, các thông tin xuyên tạc lịch sử làm ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức của xã hội về quá khứ dân tộc, về vai trò lãnh đạo của Đảng trong các cuộc kháng chiến. Lịch sử vốn là kết quả của quá trình nghiên cứu, kiểm chứng và đúc kết từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau. Tuy nhiên, khi các thông tin sai lệch được lan truyền liên tục với nhiều hình thức khác nhau, một bộ phận người dân có thể tiếp nhận những nhận thức không đầy đủ hoặc sai lệch về các sự kiện, nhân vật và quá trình lịch sử. Điều này dẫn đến tình trạng nhiễu loạn thông tin, khiến việc phân biệt giữa sự thật lịch sử và các luận điệu xuyên tạc trở nên khó khăn hơn, đặc biệt đối với những người thiếu kiến thức nền tảng về lịch sử dân tộc.
Một tác động đáng lo ngại khác là sự suy giảm niềm tin vào các giá trị lịch sử và truyền thống dân tộc. Khi các thế lực thù địch liên tục tung ra những thông tin bóp méo hoặc phủ nhận các thành tựu lịch sử, một số người có thể dần hình thành tâm lý hoài nghi đối với những giá trị đã được thực tiễn kiểm chứng. Từ sự hoài nghi về một sự kiện hoặc một nhân vật lịch sử cụ thể, nhận thức lệch lạc có thể lan rộng sang việc phủ nhận những thành quả đấu tranh của các thế hệ đi trước, làm giảm niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với đất nước.
Đối với thế hệ trẻ, tác động của các thông tin xuyên tạc lịch sử càng trở nên rõ nét hơn. Thanh niên, học sinh, sinh viên là nhóm đối tượng thường xuyên tiếp cận môi trường số và mạng xã hội. Trong khi đó, không phải ai cũng có đủ kiến thức lịch sử, kinh nghiệm xã hội và kỹ năng kiểm chứng thông tin để nhận diện những nội dung sai lệch được ngụy trang dưới nhiều hình thức khác nhau. Nếu tiếp nhận thông tin thiếu chọn lọc, một bộ phận người trẻ có thể hình thành những nhận thức không đúng về lịch sử dân tộc, từ đó giảm sút lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm công dân. Nguy hiểm hơn, những thông tin xuyên tạc lịch sử có thể làm xuất hiện tâm lý hoài nghi, phủ nhận hoặc thờ ơ đối với những giá trị truyền thống đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Khi không hiểu đúng về những hy sinh, mất mát và thành quả mà cha ông đã gây dựng, một bộ phận thanh niên có thể đánh giá phiến diện về quá khứ dân tộc, xem nhẹ giá trị của độc lập, chủ quyền, hòa bình và phát triển. Điều này không chỉ làm suy giảm ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn ảnh hưởng đến động lực học tập, rèn luyện và cống hiến cho đất nước. Bên cạnh đó, việc thường xuyên tiếp xúc với các thông tin sai lệch, thiếu kiểm chứng còn khiến một số người trẻ dễ bị lôi kéo, kích động hoặc tiếp nhận các quan điểm cực đoan, lệch lạc. Từ chỗ hoài nghi về một sự kiện lịch sử, họ có thể dần mất niềm tin vào các giá trị xã hội, các thiết chế và thành quả phát triển của đất nước. Đây chính là môi trường thuận lợi để các thế lực thù địch tiếp tục lan truyền những luận điệu sai trái, chống phá trên nhiều lĩnh vực khác. Về lâu dài, những tác động này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành nhân cách, bồi dưỡng lý tưởng sống, bản lĩnh chính trị và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ. Nếu không được trang bị đầy đủ kiến thức lịch sử, kỹ năng số và khả năng tư duy phản biện, thế hệ trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc phân biệt đúng - sai, thật - giả trên không gian mạng, từ đó làm suy giảm vai trò của họ trong việc kế thừa, phát huy các giá trị truyền thống và xây dựng đất nước trong tương lai.
Không chỉ tác động đến nhận thức của từng cá nhân, các thông tin xuyên tạc lịch sử còn gây ảnh hưởng trực tiếp đến sự đoàn kết và đồng thuận xã hội. Đây cũng là một trong những mục tiêu mà các thế lực thù địch, phản động và phần tử cơ hội chính trị hướng tới khi tiến hành các hoạt động "lật sử", "xét lại lịch sử" trên không gian mạng. Bởi lẽ, lịch sử không chỉ là những sự kiện đã diễn ra trong quá khứ mà còn là cơ sở hình thành nhận thức chung, bản sắc dân tộc và những giá trị tinh thần gắn kết cộng đồng. Khi nhận thức chung về lịch sử bị chia rẽ, sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong xã hội cũng có nguy cơ bị tác động. Nguy hiểm hơn, các hoạt động xuyên tạc lịch sử thường hướng đến việc tạo ra sự đối lập giữa các thế hệ, các nhóm xã hội hoặc các cộng đồng có hoàn cảnh lịch sử khác nhau. Bằng việc đưa ra những nhận định thiếu khách quan về các sự kiện lịch sử trọng đại, các đối tượng tìm cách khơi lại những vấn đề đã được lịch sử giải quyết, kích động tâm lý hoài nghi, mặc cảm hoặc bất mãn ở một bộ phận người dân. Điều này không chỉ làm suy giảm sự thống nhất trong nhận thức về lịch sử dân tộc mà còn ảnh hưởng đến tinh thần hòa hợp, hòa giải dân tộc - một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sự ổn định và phát triển của đất nước.
Những tác động nêu trên cho thấy xuyên tạc lịch sử không chỉ là vấn đề liên quan đến nhận thức về quá khứ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiện tại và tương lai của đất nước. Trước những thủ đoạn ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch trên không gian mạng, việc chủ động xây dựng khả năng miễn dịch thông tin cho mỗi cá nhân và toàn xã hội trở thành nhiệm vụ cấp thiết.
Xây dựng “sức đề kháng” trước các âm mưu xuyên tạc lịch sử trong thời đại số
Trước sự gia tăng của các hoạt động xuyên tạc lịch sử trên không gian mạng, việc xây dựng “sức đề kháng” cho mỗi cá nhân và toàn xã hội trở thành yêu cầu cấp thiết. Trong lĩnh vực thông tin, “sức đề kháng” có thể được hiểu là khả năng nhận diện, sàng lọc, đánh giá và phản ứng đúng đắn trước những thông tin sai lệch, xuyên tạc hoặc thiếu căn cứ. Đây không chỉ là vấn đề về kiến thức lịch sử mà còn liên quan đến bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy phản biện và trách nhiệm công dân trong thời đại số.
Trước hết, cần nâng cao nhận thức và hiểu biết lịch sử cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Kiến thức lịch sử chính là nền tảng quan trọng giúp mỗi người có khả năng phân biệt giữa sự thật và những luận điệu xuyên tạc. Một người hiểu biết lịch sử sẽ khó bị dẫn dắt bởi các thông tin phiến diện, cắt ghép hoặc thiếu căn cứ khoa học. Do đó, việc học tập và nghiên cứu lịch sử cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ trong nhà trường mà còn thông qua các hoạt động giáo dục truyền thống, tham quan di tích lịch sử, bảo tàng, các chương trình truyền thông và các sản phẩm văn hóa về lịch sử dân tộc. Đồng thời, cần đổi mới phương pháp giáo dục lịch sử theo hướng tăng tính tương tác, gắn với thực tiễn và ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao sức hấp dẫn đối với người học.
Bên cạnh việc trang bị kiến thức lịch sử, việc nâng cao kỹ năng số và khả năng kiểm chứng thông tin cũng là yêu cầu quan trọng. Trong môi trường mạng hiện nay, bất kỳ cá nhân nào cũng có thể trở thành người tạo lập và phát tán thông tin. Vì vậy, mỗi người cần hình thành thói quen kiểm tra nguồn tin, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau và đánh giá mức độ tin cậy của nội dung trước khi tiếp nhận hoặc chia sẻ. Những thông tin có tính chất giật gân, gây tranh cãi hoặc đưa ra các kết luận trái ngược hoàn toàn với các kết quả nghiên cứu đã được kiểm chứng cần được tiếp cận với thái độ thận trọng. Việc rèn luyện tư duy phản biện, khả năng phân tích và đánh giá thông tin sẽ giúp hạn chế nguy cơ bị tác động bởi các luận điệu xuyên tạc lịch sử.
Một giải pháp quan trọng khác là phát huy vai trò của các cơ quan giáo dục, báo chí, truyền thông và các tổ chức chính trị - xã hội trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức lịch sử chính xác, khách quan và dễ tiếp cận. Những câu chuyện lịch sử, những tấm gương anh hùng dân tộc, những sự kiện có ý nghĩa quan trọng cần được truyền tải bằng ngôn ngữ hiện đại, sinh động và phù hợp với xu hướng tiếp cận thông tin của công chúng. Khi thông tin chính thống đủ sức hấp dẫn và có khả năng lan tỏa mạnh mẽ, các thông tin sai lệch sẽ giảm bớt cơ hội tác động đến nhận thức xã hội.
Cùng với đó, cần nâng cao trách nhiệm của mỗi công dân trong việc bảo vệ sự thật lịch sử. Trong thời đại số, mỗi người không chỉ là người tiếp nhận mà còn là người tham gia vào quá trình lan truyền thông tin. Do đó, việc chia sẻ một thông tin chưa được kiểm chứng có thể vô tình tiếp tay cho các luận điệu sai trái, mỗi công dân cần hình thành thói quen tiếp nhận thông tin một cách có chọn lọc và có trách nhiệm. Đặc biệt, cần cảnh giác với những nội dung có tiêu đề giật gân, kích động cảm xúc mạnh, sử dụng ngôn từ cực đoan hoặc đưa ra những kết luận thiếu căn cứ về các vấn đề lịch sử. Đồng thời chủ động lên tiếng phản bác những thông tin sai sự thật bằng các lập luận có căn cứ và thái độ khách quan, văn minh.
Bên cạnh các giải pháp trên, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và củng cố lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao “sức đề kháng” xã hội. Khi mỗi người hiểu rõ giá trị của lịch sử dân tộc và có ý thức trách nhiệm đối với đất nước, các luận điệu xuyên tạc sẽ khó có cơ hội tác động đến nhận thức và tình cảm của họ. Đây chính là “lá chắn” tinh thần bền vững nhất trước những thông tin sai lệch trong thời đại số.
Bên cạnh việc nâng cao nhận thức lịch sử, kỹ năng số và khả năng kiểm chứng thông tin cho toàn xã hội, cần đặc biệt phát huy vai trò của lực lượng Công an nhân dân trong công tác đấu tranh với các thông tin xuyên tạc lịch sử trên không gian mạng. Với chức năng tham mưu, nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phòng, chống các hoạt động chống phá, lực lượng Công an nhân dân có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc nhận diện, ngăn chặn và phản bác các luận điệu xuyên tạc, “lật sử”, “xét lại lịch sử” đang ngày càng gia tăng trong thời đại số.
Phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh với các âm mưu xuyên tạc lịch sử
Thực tiễn công tác bảo vệ an ninh tư tưởng và đấu tranh trên không gian mạng thời gian qua cho thấy các đối tượng chống phá ngày càng đẩy mạnh việc lợi dụng các vấn đề lịch sử để tác động đến nhận thức xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu đối với lực lượng Công an nhân dân phải chủ động nhận diện, dự báo và đấu tranh từ sớm, từ xa đối với các hoạt động xuyên tạc lịch sử. Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị quan trọng nhằm góp phần bảo vệ những giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống của dân tộc trước các nguy cơ bị xuyên tạc, bóp méo.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân cần không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận, kiến thức lịch sử và năng lực nhận diện các phương thức, thủ đoạn chống phá mới của các thế lực thù địch. Trong điều kiện công nghệ số phát triển mạnh mẽ, các hoạt động xuyên tạc lịch sử thường được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi như “nghiên cứu độc lập”, “phản biện lịch sử”, “góc nhìn đa chiều” hoặc thông qua các sản phẩm truyền thông trên mạng xã hội. Điều này đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ phải có khả năng phân tích, đánh giá thông tin một cách khách quan, khoa học để kịp thời phát hiện và đấu tranh với các nội dung sai lệch.
Bên cạnh công tác nắm tình hình, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền xuyên tạc lịch sử, lực lượng Công an nhân dân cần tiếp tục phát huy vai trò trong công tác tuyên truyền, dân vận, định hướng dư luận xã hội. Thực tiễn cho thấy, đấu tranh với thông tin sai trái không chỉ dừng lại ở việc ngăn chặn hay xử lý vi phạm mà còn phải chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với các giá trị lịch sử đã được thực tiễn khẳng định. Đây là giải pháp nhằm hạn chế môi trường tồn tại và lan truyền của các luận điệu xuyên tạc.
Đặc biệt, đối với các cơ sở đào tạo trong Công an nhân dân, cần chú trọng giáo dục lịch sử dân tộc, lịch sử Đảng, lịch sử lực lượng Công an nhân dân gắn với bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đạo đức và bản lĩnh chính trị cho học viên. Việc trang bị đầy đủ kiến thức lịch sử, kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn và năng lực đấu tranh trên không gian mạng sẽ tạo nền tảng để mỗi học viên trở thành những cán bộ Công an có đủ năng lực, bản lĩnh và trách nhiệm trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và bảo vệ sự thật lịch sử trong tương lai.
Trong giai đoạn hiện nay, khi không gian mạng trở thành một trong những mặt trận trọng yếu của cuộc đấu tranh tư tưởng, việc phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh với các âm mưu xuyên tạc lịch sử không chỉ góp phần bảo vệ giá trị chân thực của lịch sử dân tộc mà còn trực tiếp góp phần giữ vững an ninh tư tưởng, củng cố niềm tin xã hội, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bảo đảm sự ổn định, phát triển bền vững của đất nước.
Có thể khẳng định rằng, xây dựng “sức đề kháng” trước các âm mưu xuyên tạc lịch sử không phải là nhiệm vụ của riêng một cá nhân, tổ chức hay cơ quan nào mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Chỉ khi kết hợp đồng bộ giữa giáo dục lịch sử, nâng cao kỹ năng số, phát huy vai trò của truyền thông và xây dựng bản lĩnh, trách nhiệm công dân, chúng ta mới có thể bảo vệ hiệu quả sự thật lịch sử, giữ gìn các giá trị truyền thống dân tộc và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh trong thời đại số./.
Minh Hiển - P.HC